Verklaring van erfrecht aanvragen bij de gemeente?

Logisch dat je bij de gemeente begint: voor een akte van overlijden of een uittreksel ben je daar tenslotte aan het juiste adres. Toch krijg je voor een verklaring van erfrecht nul op het rekest. In dit artikel lees je waarom dat zo is, wat je dán wél bij de gemeente regelt en hoe je de verklaring van erfrecht zonder gedoe op de juiste plek aanvraagt.

Kan je een verklaring van erfrecht aanvragen bij de gemeente?

Nee, je kunt een verklaring van erfrecht niet bij de gemeente aanvragen. Volgens artikel 4:188 van het Burgerlijk Wetboek mag alleen een notaris dit document opstellen en afgeven. De gemeente is daar niet toe bevoegd. Wie zoekt op "verklaring van erfrecht bij de gemeente" loopt dus tegen een veelgemaakt misverstand aan — begrijpelijk, want voor veel andere documenten rondom een overlijden is de gemeente juist wél het loket.

Waarom mag alleen een notaris dit?

Een verklaring van erfrecht is een notariële akte met een wettelijk vormvoorschrift. De notaris doet eerst onderzoek: hij controleert het overlijden, kijkt in het Centraal Testamentenregister of er een testament is en stelt vast wie de erfgenamen zijn. Juist dat onderzoek geeft banken en instanties de zekerheid dat ze met de juiste personen te maken hebben. De gemeente doet dat onderzoek niet en kan die zekerheid dus niet bieden. Wil je eerst weten wat het document precies inhoudt? Lees dan wat een verklaring van erfrecht is.

Kun je een verklaring van erfrecht bij de gemeente tekenen?

Nee, ook tekenen bij de gemeente is niet mogelijk. De verklaring van erfrecht wordt opgesteld en afgegeven door de notaris; daar hoort ook de ondertekening bij. Tegenwoordig hoef je daarvoor niet eens fysiek langs een kantoor: bij een online notarisdienst tekenen de erfgenamen digitaal met iDIN. De gemeente speelt in dat hele proces geen rol bij de verklaring zelf.

"Dat mensen bij de gemeente beginnen, snap ik goed — daar regel je zoveel rond een overlijden. Maar de wet legt de verklaring van erfrecht bewust bij de notaris neer. Het onderzoek dat wij doen, is precies waar de bank op vertrouwt voordat hij een rekening vrijgeeft."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Wat regel je dán wél bij de gemeente?

De gemeente speelt wel degelijk een rol na een overlijden — alleen niet voor de verklaring van erfrecht zelf. Bij de gemeente van de plaats van overlijden haal je documenten die de notaris vervolgens nodig heeft:

• Akte van overlijden — het officiële bewijs van overlijden. De notaris heeft (een afschrift van) deze akte nodig om de verklaring van erfrecht op te stellen. Een eerste afschrift is vaak gratis via de uitvaartondernemer; een extra afschrift kost meestal rond de €15.
• Uittreksel basisregistratie personen (BRP) — soms gevraagd om gegevens van de overledene of erfgenamen te bevestigen.

Kortom: de gemeente levert de bouwstenen, de notaris maakt er de verklaring van erfrecht van. Zie het als een estafette — de gemeente geeft het stokje door aan de notaris.

Hoe vraag je een verklaring van erfrecht wél aan?

Je vraagt een verklaring van erfrecht aan bij een notaris naar keuze. Je bent niet gebonden aan een kantoor in de buurt of aan de notaris die ooit het testament maakte. In de praktijk verloopt het zo:

1. Vraag de akte van overlijden op — bij de gemeente of via de uitvaartondernemer.
2. Kies een notaris of online notarisdienst — vergelijk gerust op prijs en gemak.
3. Lever de gegevens aan — van de overledene, de erfgenamen en een eventueel testament.
4. De notaris stelt de akte op — na onderzoek; bij een online dienst tekenen de erfgenamen digitaal met iDIN.

Wat kost het en hoe lang duurt het?

Een verklaring van erfrecht kost bij een traditioneel kantoor al snel €600 tot €1.250; online regel je het met een vaste prijs vanaf €395. De doorlooptijd is bij een traditioneel kantoor gemiddeld 2 tot 6 weken, online doorgaans sneller. Goed om te weten: in sommige situaties heb je helemaal geen verklaring nodig, bijvoorbeeld als de langstlevende partner erft en het banksaldo beperkt is. Lees daarover meer in ons artikel verklaring van erfrecht gratis: kan dat? en bekijk de details over de kosten van een verklaring van erfrecht.

"De gemeente geeft je de overlijdensakte, en die hebben wij nodig. De rest van het werk doen wij online: de erfgenamen tekenen met iDIN en wij stellen de akte op. Zo houd je het simpel én betaalbaar, op een moment dat je je hoofd er liever niet bij hebt."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Veelgestelde vragen over de verklaring van erfrecht en de gemeente

Conclusie: begin bij de gemeente, eindig bij de notaris

Een verklaring van erfrecht aanvragen bij de gemeente kan niet — de wet legt dat alleen bij de notaris neer. Wat je wél bij de gemeente regelt, is de akte van overlijden, en die heeft de notaris juist nodig. De verklaring zelf, inclusief ondertekening, loopt volledig via de notaris. Dat kan bij een traditioneel kantoor, maar tegenwoordig ook volledig online.