Verklaring van erfrecht gratis: kan dat?

Je bent een nalatenschap aan het regelen en ziet ergens het woord "gratis" staan. Logisch dat je hoopt de kosten van een verklaring van erfrecht te vermijden. Het eerlijke antwoord: helemaal gratis kan niet. Maar je kunt de kosten flink beperken — en soms heb je het document helemaal niet nodig. In dit artikel lees je precies hoe dat zit, zodat je geen euro te veel betaalt.

Kan een verklaring van erfrecht gratis?

Nee, een verklaring van erfrecht kan niet gratis. Een notaris is wettelijk verplicht om dit document op te stellen, en aan dat werk zijn altijd kosten verbonden. Een gratis verklaring van erfrecht bestaat dus niet — bij geen enkele aanbieder. Wel verschillen de tarieven sterk: van ongeveer €325 online tot ruim €1.000 bij een traditioneel kantoor.

Waarom moet het via een notaris?

Een verklaring van erfrecht is een notariële akte met een wettelijk vormvoorschrift: alleen een notaris mag hem opstellen en ondertekenen. Dat is geen onnodige drempel. De notaris doet eerst onderzoek — hij controleert het overlijden, kijkt in het Centraal Testamentenregister of er een testament is en stelt vast wie de erfgenamen zijn. Juist dat onderzoek geeft banken en instanties de zekerheid dat ze met de juiste personen te maken hebben. Zonder die waarborg zou het document waardeloos zijn.

Kun je een verklaring van erfrecht zonder notaris regelen?

Nee. Je kunt een verklaring van erfrecht niet zonder notaris regelen, en ook niet bij de gemeente aanvragen. Bij de gemeente haal je hooguit een akte van overlijden of een uittreksel uit de basisregistratie, maar dat is iets heel anders. Wil je weten wat het document precies inhoudt? Lees dan eerst wat een verklaring van erfrecht is. De enige manier om kosten te besparen is dus niet "om de notaris heen", maar de notaris slim kiezen.

"Mensen vragen mij vaak naar een gratis verklaring van erfrecht. Die bestaat niet, en dat heeft een goede reden: het notariële onderzoek is juist waar de bank op vertrouwt. Maar je kunt wél honderden euro's besparen door de juiste notaris te kiezen — daar mag je gerust kritisch in zijn."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Soms heb je helemaal geen verklaring van erfrecht nodig

De goedkoopste verklaring van erfrecht is er één die je niet hoeft te kopen. In een aantal situaties geven banken en instanties geld vrij zonder verklaring. Check daarom altijd eerst of je er echt een nodig hebt voordat je kosten maakt:

• Langstlevende partner met beperkt saldo — veel banken geven het tegoed vrij zonder verklaring, vaak tot een grens van enkele duizenden euro's.
• Alleen een bankrekening deblokkeren — bij kleinere bedragen accepteren banken soms een kopie van het testament met een boedelvolmacht of een (goedkopere) verklaring van executele.
• Geen onroerend goed — is er geen woning te verkopen of over te schrijven, dan is de verklaring minder vaak vereist.

Bel dus eerst de bank of instantie en vraag exact wat zij nodig hebben. Eist men toch een verklaring van erfrecht? Dan loont het om de kosten laag te houden.

Zo houd je de kosten zo laag mogelijk

Moet je een verklaring van erfrecht laten opstellen, dan kun je de prijs flink drukken met deze stappen:

1. Check eerst of je er een nodig hebt — bel de bank of instantie. Geen verklaring nodig betekent: €0 kosten.
2. Kies een online notarisdienst — online regelen is doorgaans flink goedkoper dan een traditioneel kantoor, met een vaste prijs zonder verrassingen.
3. Je bent niet gebonden aan de testament-notaris — je hoeft niet naar de notaris die ooit het testament maakte. Je kiest vrij wie de verklaring opstelt.
4. Let op de Kadasterkosten bij een woning — is er onroerend goed, dan moet de verklaring bij het Kadaster worden ingeschreven. De inschrijving zelf is gratis, maar de notaris rekent wel onderzoekskosten.

Wat is de goedkoopste optie?

De goedkoopste verklaring van erfrecht regel je online. De tarieven van online notarisdiensten beginnen rond de €325 tot €399, terwijl een traditioneel kantoor al snel €600 tot €1.250 rekent. De uiteindelijke prijs hangt af van je situatie, zoals het aantal erfgenamen en of er een woning in de nalatenschap zit.

Wil je precies weten welke factoren de prijs bepalen en wie de rekening betaalt? Lees ons artikel over de kosten van een verklaring van erfrecht.

"Een verklaring van erfrecht hoeft geen duizend euro te kosten. Door alles online te regelen en de erfgenamen met iDIN te laten tekenen, houden we het werk efficiënt — en dat zie je terug in de prijs. Dezelfde rechtsgeldige akte, voor een fractie van het traditionele tarief."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Veelgestelde vragen over een gratis verklaring van erfrecht

Conclusie: niet gratis, wel slim en goedkoop

Een gratis verklaring van erfrecht bestaat niet: een notaris is wettelijk verplicht en dat werk kost geld. Maar je hebt twee manieren om weinig of niets te betalen. Check eerst of je er überhaupt een nodig hebt — bij een langstlevende partner en een beperkt saldo vaak niet. Is het document wél nodig, kies dan een online notarisdienst met een vaste, scherpe prijs en bedenk dat je niet vastzit aan de notaris die ooit het testament maakte.