- Kennisbank ›
- Erfbelasting 2026: Tarieven, vrijstellingen en slimme bespaartips
Erfbelasting 2026: Tarieven, vrijstellingen en slimme bespaartips
Laatst bijgewerkt: 05-01-2026
Snel overzicht: Erfbelasting 2026 in het kort
Erfbelasting klinkt ingewikkeld, maar de basisregels zijn helder. Dit zijn de belangrijkste cijfers en regels voor 2026:
- Partners: erven ruim € 800.000 belastingvrij.
- Kinderen: erven ruim € 26.000 belastingvrij.
- Tarieven: meestal 10% (tot ca. € 158.000 boven het belastingvrije bedrag) of 20% (daarboven).
- Deadline: De aangifte moet binnen 8 maanden binnen zijn.
- Bespaartip: Met een slim testament of schenkingen kun je de belastingdruk vaak flink verlagen.
Wanneer een dierbare overlijdt, komt er veel op je af. Naast het emotionele verlies, krijg je ook te maken met financiële en juridische zaken, waaronder de erfbelasting (vroeger successierecht genoemd). Voor het jaar 2026 gelden specifieke tarieven en vrijstellingen.
Tip: Wil je precies weten wat je allemaal moet regelen direct na een overlijden?
Bekijk dan ons handige stappenplan bij overlijden
Veel mensen betalen onnodig te veel belasting omdat ze niet op de hoogte zijn van de regels of geen passend testament hebben. In dit artikel leggen we precies uit hoe erfbelasting werkt en geven we een voorzet voor de belangrijkste bespaarmethoden.
Wat is erfbelasting en wie betaalt het?
Erfbelasting is de belasting die je betaalt over de waarde van alles wat je erft en verkrijgt uit een nalatenschap. Dit gaat om geld, maar ook om de waarde van een woning, inboedel of effecten.
De erfbelasting wordt betaald door de erfgenaam, niet door de overledene. De hoogte van het bedrag hangt af van twee factoren:
- De waarde van de erfenis: Hoe meer je erft, hoe hoger het percentage.
- Je relatie tot de overledene: Partners en kinderen betalen minder belasting dan bijvoorbeeld broers, zussen of vrienden.
De notaris adviseert:
“Mensen denken vaak dat de verdeling van een erfenis vanzelf goed gaat via de wet. Maar fiscaal gezien is de wettelijke verdeling vaak niet de meest gunstige route. Door slimme keuzes in een testament, zoals een opvullegaat, kun je erfbelasting uitstellen of zelfs besparen,” aldus mr. Bart Lever, notaris en partner van Thuisnotaris.
Hoe werkt de berekening? (Stappenplan)
De berekening volgt een vast stappenplan. Je betaalt namelijk niet over het hele bedrag belasting, en ook niet direct het hoogste tarief. Het werkt als een trechter: je neemt de totale waarde van de erfenis en trekt daar eerst je vrijstelling vanaf. Wat overblijft, is het bedrag waarover je belasting moet betalen. Is dit bedrag hoog? Dan betaal je over het eerste deel het lage tarief (schijf 1) en alleen over het restant het hoge tarief (schijf 2).
In de onderstaande afbeelding zie je schematisch hoe dit werkt voor het jaar 2026:
Vrijstellingen Erfbelasting 2026
Gelukkig hoef je niet over elke euro belasting te betalen. Iedere erfgenaam heeft recht op een vrijstelling. Pas als de erfenis hoger is dan dit bedrag, betaal je belasting over het meerdere.
| Relatie tot overledene | Vrijstelling 2026 |
|---|---|
| Partner (gehuwd/geregistreerd/samenwonend*) | € 828.035 |
| Kind, pleegkind of stiefkind | € 26.230 |
| Kleinkind | € 26.230 |
| Kind met een beperking | € 78.671 |
| Ouder(s) | € 62.110 |
| Overig (broer, zus, vriend) | € 2.769 |
*Let op: Samenwoners hebben alleen recht op de grote partnervrijstelling als zij een notarieel samenlevingscontract hebben en/of minstens 6 maanden op hetzelfde adres staan ingeschreven en voldoen aan fiscale eisen.
Tarieven Erfbelasting 2026
De Belastingdienst werkt met een schijvensysteem. Over het deel van de erfenis dat boven de vrijstelling uitkomt, betaal je een percentage. De grens voor het hogere tarief ligt in 2026 op € 158.669.
| Erfgenaam | Tarief over bedrag tot € 158.669 | Tarief over het meerdere |
|---|---|---|
| Partner & Kinderen | 10% | 20% |
| Kleinkinderen | 18% | 36% |
| Overigen (broer, zus, ouder, vriend) | 30% | 40% |
Rekenvoorbeeld: Hoeveel moet ik betalen?
Stel, je erft in 2026 als kind € 50.000 van je ouder.
- Erfenis: € 50.000
- Vrijstelling: € 26.230
- Belastbaar bedrag: € 23.770
- Tarief: 10% (want je bent een kind en het bedrag is lager dan € 158.669)
- Te betalen erfbelasting: € 2.377
Zonder de juiste voorbereiding kan dit bedrag hoger uitvallen, bijvoorbeeld als het vermogen bij de eerste ouder al volledig belast wordt.
Manieren om erfbelasting te besparen
Erfbelasting is voor veel mensen een “pijnpunt”. Gelukkig zijn er legale manieren om de belastingdruk te verlagen. Hieronder introduceren we drie effectieve methoden. In onze vervolgartikelen gaan we hier dieper op in.
1. Testament met Opvullegaat
Met een standaard wettelijke verdeling is de erfbelasting bij het overlijden van de eerste ouder vaak al verschuldigd, maar moet de langstlevende partner dit voorschieten. Dit kan tot cash problemen leiden (“geld zit in de stenen”). Een testament met een opvullegaat zorgt ervoor dat je na overlijden flexibel kunt schuiven met erfdelen om de vrijstelling van de partner (€ 828.035) optimaal te benutten.
Lees binnenkort meer in ons artikel: “Alles over het opvullegaat”.
2. Schenken bij leven (“De warme hand”)
Alles wat je tijdens je leven schenkt, valt niet meer in je nalatenschap. Door gebruik te maken van de jaarlijkse schenkingsvrijstellingen (bijvoorbeeld aan kinderen of kleinkinderen), verlaag je stap voor stap je vermogen. Hierdoor betalen je erfgenamen later minder belasting.
Meer details volgen in: “Slim schenken aan (klein)kinderen”.
3. Kleinkinderen laten erven
Kleinkinderen betalen net als kinderen 10% of 20% erfbelasting (boven hun vrijstelling), maar hebben een eigen vrijstelling van € 26.230. Door in je testament een kleinkindlegaat op te nemen, sla je een generatie over voor dat deel van het geld. Hierdoor betaal je over dat bedrag slechts één keer erfbelasting in plaats van twee keer (eerst je kind, later je kleinkind).
Dieper duiken in deze materie? Lees binnenkort: “Het kleinkindlegaat uitgelegd”.
Waarom je testament regelen via Thuisnotaris?
Om gebruik te maken van deze bespaartips, is een goed testament noodzakelijk. Een standaard “standaardtestament” van vroeger bevat deze slimme clausules vaak niet.
Bij Thuisnotaris regel je dit eenvoudig:
- Compleet: Inclusief opvullegaat, kleinkindlegaat en renteclausules.
- Persoonlijk: Je krijgt altijd een telefonisch controlegesprek met een specialist.
- Betaalbaar: Een vast laag tarief van € 345,- voor een testament.
Wacht niet langer met het ontwerpen van je testament.
Start direct met onze online testamenttool.
Veelgestelde vragen over erfbelasting
- Wanneer moet ik aangifte erfbelasting doen?
Je ontvangt na het overlijden een brief van de Belastingdienst. De aangifte moet doorgaans binnen 8 maanden na de overlijdensdatum binnen zijn. Lukt dit niet? Vraag dan tijdig uitstel aan om belastingrente te voorkomen. Gebruik ons stappenplan bij overlijden om te zien wat je nog meer moet regelen.
- Mag ik de kosten van de uitvaart aftrekken?
Ja, kosten voor de uitvaart die niet gedekt worden door een verzekering, mag je aftrekken van de erfenis. Dit verlaagt het bedrag waarover je belasting betaalt. Denk aan kosten voor de kist, bloemen, rouwkaarten en het grafrecht.
- Wat is het verschil in erfbelastingtarief tussen een kind en een kleinkind?
Kinderen vallen in tariefgroep 1 (10% tot ca. €158k, daarna 20%). Kleinkinderen vallen in tariefgroep 1a. Zij hebben een iets hoger starttarief: 18% over de eerste schijf en 36% over het meerdere. Wel hebben zij, net als kinderen, een vrijstelling van ongeveer € 26.000.
- Betaalt een goed doel erfbelasting?
Nee. Als je nalaat aan een goed doel met een ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling), betalen zij 0% erfbelasting. Jouw volledige nalatenschap komt dan ten goede aan het doel.
- Is een samenlevingscontract nodig voor de partnervrijstelling?
Ja, voor samenwoners is dit cruciaal. Zonder notarieel samenlevingscontract (en 6 maanden samenwonen) ziet de fiscus je vaak als “overige verkrijger”. Je hebt dan slechts een vrijstelling van € 2.769 en betaalt 30% tot 40% belasting. Met contract heb je recht op de partnervrijstelling van € 828.035.
Meer weten over erfbelasting?
Lees dan onze andere artikelen:
- Huis erven en belasting
- Hoe erfbelasting ontwijken
- Tarieven en vrijstellingen 2025
- Tarieven en vrijstellingen 2024
Of lees verder op de website van de belastingdienst
