Erfbelasting 2025 & 2026: tarieven, vrijstellingen en uitleg

Als kind erft u in 2026 een vrijstelling van € 26.230. Alleen over het bedrag bóven die vrijstelling betaalt u erfbelasting.

Bij een erfenis van € 100.000 werkt de berekening als volgt:

1. Belastbaar bedrag: € 100.000 − € 26.230 = € 73.770
2. Tarief: 10% (dit bedrag ligt onder de tariefgrens van € 158.669)
3. Te betalen erfbelasting: € 7.377

Netto ontvangt u als kind dus € 92.623.

Gaat de erfenis bóven € 158.669 boven de vrijstelling uit? Dan geldt een gesplitst tarief: 10% over de eerste schijf en 20% over het meerdere. Bij een erfenis van € 300.000 bedraagt de totale erfbelasting voor een kind € 38.887.

Let op: bij de wettelijke verdeling (overlijden ouder met langstlevende partner) kan het te betalen bedrag lager uitvallen door de bloot-eigendomskorting. U betaalt dan niet over het volledige kindsdeel, maar alleen over de gecorrigeerde waarde van de vordering.

Wanneer één ouder overlijdt, bepaalt de situatie sterk hoeveel erfbelasting kinderen moeten betalen.

Zonder testament (wettelijke verdeling): De langstlevende ouder krijgt alle bezittingen. De kinderen krijgen een vordering op papier (het kindsdeel), die pas opeisbaar is als de langstlevende ouder overlijdt. Toch betalen de kinderen nú al erfbelasting over hun vordering — ook al ontvangen zij het geld nog niet.

Met een slim testament (opvullegaat): De langstlevende ouder kan het kindsdeel terugbrengen tot precies de vrijstelling van de kinderen: € 26.230 per kind in 2026. Daarboven betalen kinderen geen of minimale erfbelasting na het eerste overlijden.

De vrijstelling van de langstlevende ouder bedraagt € 828.035 in 2026. Bij de meeste gezinnen hoeft de langstlevende partner daardoor niets te betalen. Kinderen betalen wél als hun erfdeel boven hun eigen vrijstelling uitkomt.

Een notarieel testament maakt hier een groot financieel verschil — soms tienduizenden euro’s per kind.

Erfbelasting volledig voorkomen is in de meeste gevallen niet mogelijk, maar er zijn vier legale manieren om de belastingdruk flink te verlagen.

1. Opvullegaat in uw testament. De langstlevende ouder brengt het kindsdeel terug tot de vrijstelling van de kinderen (€ 26.230 per kind in 2026). Kinderen betalen dan geen of minimale erfbelasting na het eerste overlijden.

2. Schenken bij leven. Per kind mag u jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken (2026). Dit vermogen valt later niet meer in de nalatenschap.

3. Kleinkindlegaat. Door een bedrag rechtstreeks na te laten aan kleinkinderen benut u hun eigen vrijstelling (€ 26.230 per kleinkind in 2026) en slaat u een generatie over.

4. Tweetrapstestament. Kinderen erven pas na het overlijden van de langstlevende ouder. De vrijstellingen worden dan twee keer volledig benut.

Actie vóór overlijden is essentieel: zodra iemand overlijdt, zijn de mogelijkheden beperkt. Een testament laten opstellen is daarin de eerste stap.

p>Nee, niet altijd. Of u erfbelasting moet betalen, hangt af van de waarde van uw erfenis én uw relatie tot de overledene. Elke erfgenaam heeft recht op een persoonlijke vrijstelling. Blijft uw erfenis onder die vrijstelling? Dan betaalt u geen erfbelasting.

Vrijstellingen in 2026:

• Partner: € 828.035
• Kind of kleinkind: € 26.230
• Ouder(s): € 62.110
• Broer, zus, vriend of andere erfgenaam: € 2.769

Voorbeeld: erft u als kind € 20.000? Dan hoeft u niets te betalen, want dit bedrag ligt onder de vrijstelling van € 26.230. Erft u € 35.000? Dan betaalt u 10% over het meerdere: 10% × (€ 35.000 − € 26.230) = € 877.

De vrijstelling is persoonsgebonden en geldt per erfgenaam afzonderlijk. U betaalt nooit belasting over de volledige erfenis, maar altijd alleen over het bedrag boven uw eigen vrijstelling.

Ja. Kleinkinderen betalen in Nederland meer erfbelasting dan kinderen, ook al is hun vrijstelling even hoog.

De vrijstelling in 2026 is voor zowel kinderen als kleinkinderen € 26.230. Maar de tarieven verschillen:

• Kinderen: 10% over de eerste schijf (tot € 158.669 boven de vrijstelling) en 20% over het meerdere.
• Kleinkinderen: 18% over de eerste schijf en 36% over het meerdere.

Concreet voorbeeld: een kleinkind erft € 100.000.

1. Vrijstelling: € 26.230
2. Belastbaar bedrag: € 73.770
3. Erfbelasting (18%): € 13.278

Een kind met dezelfde erfenis betaalt 10% × € 73.770 = € 7.377. Het kleinkind betaalt dus bijna twee keer zoveel.

Met een kleinkindlegaat in uw testament laat u een bedrag rechtstreeks na aan kleinkinderen. U slaat zo een generatie over én benut hun vrijstelling, waardoor er per saldo minder erfbelasting wordt betaald.

Dat hangt af van uw specifieke situatie. Samenwonenden zonder notarieel samenlevingscontract hebben géén automatisch recht op de hoge partnervrijstelling van € 828.035 (2026).

Om als fiscaal partner voor de erfbelasting te kwalificeren, moet u aan ten minste één van deze voorwaarden voldoen:

1. U bent gehuwd of heeft een geregistreerd partnerschap.
2. U heeft een notarieel samenlevingscontract en woont al minimaal 6 maanden samen op hetzelfde adres.
3. U woont al minimaal 5 jaar onafgebroken samen op hetzelfde adres en staat ingeschreven bij de gemeente.

Voldoet u aan geen van deze voorwaarden? Dan bent u een “overige erfgenaam” met een vrijstelling van slechts € 2.769. Over de rest betaalt u 30% tot 40% erfbelasting. Bij een gemiddelde erfenis kan dit tienduizenden euro’s schelen.

Samenwonenden lossen dit op door een notarieel samenlevingscontract te laten opstellen en tegelijkertijd een testament te maken.

Als u de erfbelasting niet direct kunt betalen, zijn er meerdere mogelijkheden.

Betalingsregeling aanvragen. U kunt de Belastingdienst vragen om uitstel van betaling. Dit wordt niet automatisch verleend; u moet er zelf om vragen, bij voorkeur vóór de betalingstermijn van 6 weken verstrijkt.

Woning in de erfenis. Zit het geld “in de stenen” en kunt u de aanslag niet direct betalen? Dan kunt u bij de Belastingdienst een betalingsregeling aanvragen. Verkoop van de woning is in veel gevallen de meest praktische oplossing als de erfbelasting onbetaalbaar is.

Vordering op de langstlevende ouder (wettelijke verdeling). Erft u als kind een vordering die pas opeisbaar is als de langstlevende ouder overlijdt? Dan heeft u wettelijk recht op renteloos uitstel van betaling totdat de vordering opeisbaar wordt.

Wilt u dit risico voor uw nabestaanden uitsluiten? Via uw testament kunt u de langstlevende verplichten de erfbelasting van de kinderen te voldoen.

Van de bruto waarde van de nalatenschap mogen de volgende kosten worden afgetrokken vóórdat de erfbelasting wordt berekend.

Schulden van de overledene. Alle openstaande schulden op het moment van overlijden zijn aftrekbaar: hypotheekschuld, persoonlijke leningen, creditcardschulden, belastingschulden en nog te voldoen rekeningen.

Uitvaartkosten. De kosten van de begrafenis of crematie zijn aftrekbaar voor zover zij “gebruikelijk” zijn. De Belastingdienst hanteert geen vaste maximumgrens, maar excessieve kosten worden niet volledig geaccepteerd.

Schulden die door het overlijden ontstaan. Denk aan openstaande zorgrekeningen of medische facturen die na het overlijden binnenkomen.

Niet aftrekbaar zijn de kosten voor de afwikkeling van de erfenis zelf: notariskosten voor de verklaring van erfrecht, taxatiekosten, advieskosten of beheerskosten. Deze kosten komen voor rekening van de erfgenamen en verlagen de belastbare erfenis niet.

Trek eerst alle schulden en aftrekbare kosten af van de bruto nalatenschap. Daarna past u de persoonlijke vrijstelling toe op het resterende bedrag.

Ja, mogelijk wel. De Belastingdienst hanteert de 180-dagenregel: overlijdt de schenker binnen 180 dagen na een schenking, dan wordt die schenking fiscaal gezien als onderdeel van de erfenis.

Concreet: ontving u een schenking van uw ouder en overlijdt die ouder binnen 180 dagen, dan wordt het geschonken bedrag bij uw erfenis opgeteld. U betaalt erfbelasting over de gecombineerde waarde, minus uw vrijstelling.

Als u al schenkbelasting heeft betaald over de schenking, wordt dit verrekend met de verschuldigde erfbelasting. U betaalt nooit dubbel, maar betaalt wél het verschil als de erfbelasting hoger uitvalt dan de eerder betaalde schenkbelasting.

De 180-dagenregel geldt ongeacht de reden van de schenking en ongeacht de intentie. Zelfs een schenking die werd gedaan vóórdat iemand ziek was, valt onder deze regel als het overlijden volgt binnen 180 dagen. Dit is een strikte fiscale bepaling van de Belastingdienst.

Nee. Een erfenis is in Nederland géén belastbaar inkomen voor de inkomstenbelasting (box 1). U geeft de erfenis niet op als inkomen in uw jaarlijkse belastingaangifte.

Wel zijn er twee fiscale gevolgen die u niet mag vergeten:

1. Erfbelasting. Over de erfenis betaalt u eenmalig erfbelasting, als de waarde boven uw persoonlijke vrijstelling uitkomt. Dit is een aparte belasting, los van de inkomstenbelasting.

2. Vermogensbelasting (box 3). Het vermogen dat u erft, telt daarna mee voor box 3. In 2026 geldt een heffingsvrij vermogen van € 57.000. Heeft u meer dan dit bedrag aan vermogen, dan betaalt u jaarlijks belasting over een fictief rendement.

Een geërfde woning die u niet zelf bewoont, valt ook in box 3 en wordt belast op basis van de WOZ-waarde. Een erfenis raakt de inkomstenbelasting dus indirect — maar is zelf geen belastbaar inkomen.

De tarieven voor schenk- en erfbelasting zijn identiek: 10% over de eerste schijf, 20% daarboven (voor kinderen). Er is dus geen puur fiscaal tariefvoordeel door te kiezen voor schenken in plaats van erven.

Een huis schenken tijdens uw leven is fiscaal bovendien vaak ongunstig, omdat er naast schenkbelasting ook overdrachtsbelasting verschuldigd is (2% voor eigen woning, 10,4% voor andere woningen). Bovendien verliest u als schenker de controle over de woning.

Erven heeft als voordeel dat u tot uw overlijden volledige controle behoudt. Bovendien mag erfbelasting gespreid worden betaald.

Voor liquide vermogen (geld, beleggingen) kan slim schenken bij leven wél voordelig zijn: u kunt jaarlijks € 6.908 per kind belastingvrij schenken (2026), waardoor dat vermogen later niet meer in de nalatenschap valt.

Conclusie: voor een huis is erven in de meeste gevallen voordeliger dan schenken. Voor liquide vermogen kan gespreid schenken bij leven de erfbelasting significant verlagen.

De aangifte erfbelasting is de verantwoordelijkheid van alle erfgenamen gezamenlijk. In de praktijk doet één persoon namens iedereen aangifte: dat is meestal de executeur (als benoemd in het testament), de langstlevende partner of de oudste erfgenaam.

De Belastingdienst stuurt de uitnodiging tot aangifte automatisch naar de contactpersoon van de erfenis, doorgaans binnen 4 maanden na het overlijden.

De aangifte moet worden ingediend binnen 8 maanden na het overlijden. Voor overlijdens op of ná 1 januari 2026 geldt een verlengde termijn van 20 maanden. Lukt het niet op tijd? Vraag dan tijdig uitstel aan. Bij een te late aangifte zonder uitstel brengt de Belastingdienst belastingrente in rekening van minimaal 4% per jaar.

Na de aangifte ontvangt elke erfgenaam afzonderlijk een belastingaanslag voor zijn of haar eigen aandeel. De aangifte doet u in naam van allen; de betaling is individueel.

In de meeste gevallen niet, maar er zijn belangrijke uitzonderingen.

Erflater woonde buiten Nederland: In beginsel bent u dan in Nederland geen erfbelasting verschuldigd. Het land waar de erflater woonde, heft mogelijk zijn eigen belasting over de erfenis.

Uitzondering: de 10-jaarstermijn. Nederlanders die Nederland hebben verlaten, worden voor de erfbelasting nog 10 jaar na hun vertrek als inwoner van Nederland beschouwd. Overleed uw erflater minder dan 10 jaar na vertrek uit Nederland? Dan is alsnog Nederlandse erfbelasting verschuldigd.

Onroerend goed in Nederland. Woonde de erflater in het buitenland maar bezat hij onroerend goed in Nederland? Dan heft Nederland in sommige gevallen toch (deels) erfbelasting over de waarde van dat vastgoed.

Bij een internationale erfenis is altijd juridisch advies aan te raden, omdat de regels per land en per belastingverdrag sterk kunnen verschillen.

Als u beneficiair aanvaardt, aanvaardt u de erfenis onder voorbehoud van boedelbeschrijving. Dit beschermt u tegen privéaansprakelijkheid als de schulden groter blijken te zijn dan de bezittingen.

Voor de erfbelasting maakt de wijze van aanvaarding in principe geen verschil: u betaalt erfbelasting over hetgeen u daadwerkelijk verkrijgt, na verrekening van de schulden. Is de nalatenschap netto niets waard, dan is er ook geen erfbelasting verschuldigd.

Wat beneficiaire aanvaarding wél verandert: bij zuivere aanvaarding kunt u privé aangesproken worden voor schulden van de overledene die de erfenis overstijgen. Bij beneficiaire aanvaarding is uw aansprakelijkheid beperkt tot de waarde van de erfenis.

Bestaat er twijfel over de omvang van de schulden? Aanvaard de erfenis dan altijd beneficiair of verwerp hem. Eenmaal zuiver aanvaard, kunt u niet meer terug. Een notaris kan u helpen de juiste keuze te maken.