Wat is een verklaring van erfrecht? Uitleg & kosten

Je vader is overleden en je wilt zijn bankzaken regelen. Maar de bank blokkeert de rekening en vraagt om "een verklaring van erfrecht". Wat is dat precies, heb je het echt nodig en wat kost het je? In dit artikel leggen we het rustig uit — in gewone taal, zonder juridisch jargon. Zo weet je binnen een paar minuten waar je aan toe bent en welke stap je als eerste zet.

Wat is een verklaring van erfrecht?

Een verklaring van erfrecht is een officiële notariële akte waarin een notaris vastlegt wie de erfgenamen van een overledene zijn en wie bevoegd is om de erfenis af te wikkelen. Banken, verzekeraars en andere instanties gebruiken dit document als bewijs dat zij met de juiste personen te maken hebben. De wettelijke basis staat in artikel 4:188 van het Burgerlijk Wetboek.

De notaris geeft de verklaring pas af na onderzoek. Hij of zij controleert onder andere het overlijden, kijkt in het Centraal Testamentenregister of er een testament is, en stelt vast wie de erfgenamen zijn en of zij de erfenis aanvaarden.

Wat staat er precies in?

Een verklaring van erfrecht bevat een aantal vaste gegevens. Kort gezegd lees je erin:

• Wie is overleden — naam, geboortedatum en datum van overlijden van de erflater.
• Is er een testament — of de overledene een testament had en wat daar in grote lijnen uit volgt.
• Wie zijn de erfgenamen — de personen die volgens het testament of de wet erven.
• Wie mag handelen — wie de erfenis mag beheren en afwikkelen, bijvoorbeeld een aangewezen executeur (de persoon die de nalatenschap regelt).
• Welke bevoegdheden — wat die persoon concreet mag doen, zoals rekeningen deblokkeren of de woning verkopen.

Is een verklaring van erfrecht hetzelfde als een akte van erfrecht?

Ja. "Verklaring van erfrecht" en "akte van erfrecht" zijn twee namen voor hetzelfde document. Soms hoor je ook de term "erfrechtverklaring". Het gaat steeds om dezelfde notariële akte die vastlegt wie de erfgenamen zijn. Laat je dus niet in de war brengen door het verschil in woorden — inhoudelijk is er geen onderscheid.

Wanneer heb je een verklaring van erfrecht nodig (en wanneer niet)?

Je hebt een verklaring van erfrecht meestal nodig wanneer een instantie zeker wil weten dat zij geld of bezittingen aan de juiste persoon vrijgeeft. De bekendste situaties zijn een geblokkeerde bankrekening die je wilt deblokkeren en de verkoop van een woning uit de nalatenschap. Ook verzekeraars en pensioenfondsen vragen er regelmatig om. Lees hier meer over wanneer je de verklaring van erfrecht nodig hebt.

Wanneer is het níet nodig?

Lang niet altijd is een verklaring van erfrecht verplicht. Als de langstlevende partner erft en het banksaldo beperkt is, geven veel banken het tegoed vrij zonder verklaring — vaak tot een grens van enkele duizenden euro's. Ook als je de enige erfgenaam bent en er weinig hoeft te worden geregeld, kan het document overbodig zijn. Het hangt sterk af van de eisen van de specifieke bank of instantie. Vraag dit dus altijd eerst na voordat je kosten maakt.

"Veel mensen denken dat ze meteen een verklaring van erfrecht moeten regelen. Mijn advies: bel eerst de bank. Is het saldo beperkt en is er een langstlevende partner, dan is het document vaak helemaal niet nodig. Dat scheelt je tijd én geld."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Heeft de Belastingdienst een verklaring van erfrecht nodig?

Nee. Voor de aangifte erfbelasting heeft de Belastingdienst geen verklaring van erfrecht nodig. De aangifte doe je op basis van je eigen gegevens over de nalatenschap. Je hebt het document dus puur nodig richting banken en andere instanties die om een bewijs van erfgenaamschap vragen — niet voor de fiscus.

Hoe kom je aan een verklaring van erfrecht?

Een verklaring van erfrecht vraag je aan bij een notaris. Alleen een notaris mag het document opstellen en afgeven. Je kiest zelf welke notaris dat doet; je bent niet gebonden aan een kantoor in de buurt. Tegenwoordig kun je een verklaring van erfrecht ook volledig online aanvragen. Bij Thuisnotaris regel je alles digitaal en tekenen de erfgenamen met iDIN — je hoeft dus niet naar een notariskantoor, terwijl een notaris de akte gewoon opstelt en afgeeft.

Kun je een verklaring van erfrecht bij de gemeente aanvragen?

Nee, dat is een veelgehoord misverstand. De gemeente geeft geen verklaring van erfrecht af. Bij de gemeente haal je wel een uittreksel uit de basisregistratie of een akte van overlijden, maar dat is iets anders. De verklaring van erfrecht is voorbehouden aan de notaris, omdat daar onderzoek en een juridische beoordeling aan vooraf gaan.

Hoe lang duurt een verklaring van erfrecht?

Het opstellen van een verklaring van erfrecht duurt bij een traditioneel kantoor gemiddeld 2 tot 6 weken. Het loopt op als er meerdere erfgenamen in het buitenland wonen, als er onduidelijkheid is over een testament, of als erfgenamen nog moeten beslissen of zij de erfenis aanvaarden. De notaris is namelijk pas klaar als alle stukken binnen zijn. Online gaat het doorgaans sneller: bij Thuisnotaris regel je het voorwerk direct digitaal en tekenen de erfgenamen met iDIN, waardoor je de gebruikelijke 2 tot 6 weken vaak ruim onderschrijdt.

Wat kost een verklaring van erfrecht in 2026?

De kosten van een verklaring van erfrecht hangen af van de complexiteit van de nalatenschap en of je voor een traditioneel kantoor of een online notarisdienst kiest. Ter indicatie:

De prijs is mede afhankelijk van factoren als het aantal erfgenamen en de aanwezigheid van een eigen woning. Wil je precies weten welke factoren de prijs bepalen en wie de rekening betaalt? Lees dan ons aparte artikel over wat een verklaring van erfrecht kost.

Verklaring van erfrecht vs. verklaring van executele

Een verklaring van erfrecht en een verklaring van executele lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Het verschil zit in wat ze bewijzen en wie ze gebruikt.

• Verklaring van erfrecht — bewijst wie alle erfgenamen zijn én wie de erfenis mag afwikkelen. Uitgebreider, vaak nodig bij grotere nalatenschappen of de verkoop van een woning.
• Verklaring van executele — bewijst alleen dat een bepaalde persoon door de overledene is aangewezen als executeur en de nalatenschap mag beheren. Beperkter, vaak sneller en goedkoper, maar alleen mogelijk als er een testament met een executeur is.

Welke je nodig hebt, hangt af van je situatie en de eisen van de instantie. Twijfel je? Een notaris kijkt op basis van het testament met je mee welk document past.

"Online een verklaring van erfrecht regelen is net zo rechtsgeldig als bij een traditioneel kantoor. Het verschil zit in het gemak, de snelheid en de prijs. Bij Thuisnotaris doe je alles digitaal en tekenen de erfgenamen met iDIN — geen kantoorbezoek nodig, terwijl de akte gewoon door een notaris wordt opgesteld."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Veelgestelde vragen over de verklaring van erfrecht

Conclusie: regel het op het juiste moment

Een verklaring van erfrecht is het notariële bewijs van wie de erfgenamen zijn en wie de erfenis mag afwikkelen. Je hebt hem vaak nodig voor de bank of de verkoop van een woning, maar lang niet altijd — bij een langstlevende partner en een beperkt saldo kan het overbodig zijn. Bel daarom eerst de betrokken instantie. Is het document wél nodig, dan regel je het bij een notaris, gemiddeld binnen 2 tot 6 weken.

Wil je het zonder gedoe en tegen een vaste, scherpe prijs regelen? Bij Thuisnotaris regel je een verklaring van erfrecht volledig online en tekenen de erfgenamen digitaal met iDIN — geen gesprek en geen bezoek aan een notariskantoor, en doorgaans sneller dan de gebruikelijke 2 tot 6 weken. Een verklaring van erfrecht start vanaf €395.