Verklaring van executele: wat is het en wanneer volstaat het?

Ben je in een testament benoemd tot executeur, dan heb je een document nodig om dat tegenover de bank en andere instanties te bewijzen. Dat document is de verklaring van executele: een notariële akte waarin staat wie de executeur is en wat die mag. Hij is korter, sneller en goedkoper dan de bekendere verklaring van erfrecht — maar niet in elke situatie voldoende.

In dit artikel lees je wat een verklaring van executele precies is, wat erin staat, wat hij kost, en wanneer je tóch de volledige verklaring van erfrecht nodig hebt.

Wat is een verklaring van executele?

Een verklaring van executele is een notariële akte waarin de notaris vastlegt wie door de overledene als executeur is aangewezen en welke bevoegdheden die executeur heeft. Met dit document bewijst de executeur tegenover banken en instanties dat hij of zij de nalatenschap mag beheren — denk aan rekeningen deblokkeren, abonnementen opzeggen en schulden betalen. De executeur is de persoon die de erfenis afwikkelt.

Een verklaring van executele kan alleen worden opgesteld als er een testament is waarin een executeur is benoemd. Net als de verklaring van erfrecht is het een notariële akte op grond van artikel 4:188 van het Burgerlijk Wetboek; alleen een notaris mag haar afgeven.

De benoeming van de executeur moet in een testament staan, of in een codicil dat vóór 1 januari 2003 is opgesteld — sindsdien kan een executeur alleen nog via een testament worden benoemd.

Wat staat er in een verklaring van executele?

Een verklaring van executele is bewust beperkt van opzet: hij gaat alleen over de executeur, niet over de erfgenamen. De notaris legt doorgaans het volgende vast:

• Wie er is overleden — de persoonsgegevens van de overledene en de datum van overlijden.
• Dat er een testament is — met daarin een geldige benoeming van een executeur, gecontroleerd via het Centraal Testamentenregister.
• Wie de executeur is — en dat deze de benoeming heeft aanvaard.
• Welke bevoegdheden de executeur heeft — bijvoorbeeld het beheren van de nalatenschap, het betalen van schulden en het opzeggen van contracten.

Omdat de notaris hiervoor géén volledig erfgenamenonderzoek hoeft te doen, is de akte sneller klaar en goedkoper dan een verklaring van erfrecht.

Wat kan de executeur met een verklaring van executele?

Met een verklaring van executele kan de executeur in de meeste gevallen de bankrekening van de overledene laten deblokkeren en het praktische beheer van de nalatenschap oppakken. Denk aan:

• Bankzaken regelen — de rekening deblokkeren, betalingen doen en incasso's beoordelen.
• Lopende verplichtingen afhandelen — abonnementen, huur en verzekeringen opzeggen.
• Schulden van de nalatenschap betalen — voor zover dat tot de bevoegdheden behoort die in het testament staan.

Waar de grens ligt: voor de verkoop van een woning of de verdeling van de erfenis vragen het Kadaster en de meeste banken de volledige verklaring van erfrecht, omdat daarvoor vast moet staan wie álle erfgenamen zijn. Lees in dat geval eerst wat een verklaring van erfrecht is en wanneer je die nodig hebt.

Wat is het verschil met een verklaring van erfrecht?

Kort gezegd: een verklaring van executele is een verkorte versie die alleen over de executeur gaat, terwijl een verklaring van erfrecht het volledige plaatje geeft — inclusief alle erfgenamen. Daardoor heeft de notaris voor een verklaring van executele minder onderzoek nodig en kan die vaak sneller klaar zijn.

"Welke akte je nodig hebt, hangt helemaal af van het testament en wat de bank of instantie vraagt. Is er een executeur benoemd en wil je vooral snel de zaken beheren, dan volstaat vaak een verklaring van executele. Twijfel je? Laat een notaris er even naar kijken — dat voorkomt dat je het verkeerde document laat opstellen."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Wanneer kies je welke?

De keuze hangt af van je situatie en van wat de instantie eist. Twee vuistregels helpen je op weg:

• Kies een verklaring van executele als er een testament is met een benoemde executeur én je vooral snel de nalatenschap wilt beheren: rekeningen deblokkeren, abonnementen opzeggen, lopende zaken regelen.
• Kies een verklaring van erfrecht als er geen (duidelijk) testament is, als een woning of ander onroerend goed moet worden verkocht of overgeschreven, of als de erfenis verdeeld moet worden onder de erfgenamen.

Let op: ook al heb je een verklaring van executele, voor sommige handelingen — zoals de verkoop van een woning — vraagt men toch de volledige verklaring van erfrecht. Vraag daarom altijd bij de bank of instantie na welk document zij precies nodig hebben.

Wat kost het en hoe vraag je het aan?

Beide documenten worden door een notaris opgesteld, dus aan beide zijn kosten verbonden. Een verklaring van executele is doorgaans goedkoper omdat de notaris minder onderzoek hoeft te doen; online tarieven liggen rond de €329. Een verklaring van erfrecht regel je online met een vaste prijs vanaf €395; bij een traditioneel kantoor loopt dat op tot €600–€1.250. Je vraagt beide aan bij een notaris naar keuze — je bent niet gebonden aan de notaris die ooit het testament maakte. Wil je de details over de prijsopbouw? Lees ons artikel over de kosten van een verklaring van erfrecht. Meer weten over de rol van de executeur? Bekijk de pagina over een executeur regelen.

"Een verklaring van executele is sneller en goedkoper, maar niet altijd genoeg. Zodra er een huis verkocht moet worden of de erfenis verdeeld wordt, vraagt de bank of het Kadaster vrijwel altijd om de volledige verklaring van erfrecht. Kijk dus eerst goed wat je écht moet regelen."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Veelgestelde vragen over erfrecht en executele

Conclusie: kies het document dat bij je situatie past

De verklaring van executele en de verklaring van erfrecht lijken op elkaar, maar verschillen in wat ze bewijzen. De executele gaat alleen over de executeur en is sneller en goedkoper, maar kan alleen bij een testament met executeur. De verklaring van erfrecht geeft het volledige plaatje en is nodig bij woningverkoop, verdeling of het ontbreken van een testament. Vraag bij de bank na wat zij verlangen, en laat bij twijfel een notaris meekijken.