Schenken vóór 31 december: wat kan er dit jaar nog?

Kort antwoord: je kunt tot en met 31 december gebruikmaken van de vrijstelling van dit jaar. In 2026 is dat € 6.908 van ouders aan een kind en € 2.769 van iedere andere schenker. Gebruik je die ruimte niet, dan vervalt ze: vrijstellingen schuiven niet door naar volgend jaar.

Wat veel mensen in december verkeerd inschatten, is welk moment telt. Niet de afspraak en niet de overeenkomst maken de schenking rond, maar de dag waarop het geld bij de ontvanger staat. Wie op 30 december een overboeking inplant voor 2 januari, gebruikt de vrijstelling van het nieuwe jaar.

Schenken is één manier om later erfbelasting te beperken. Wie liever vastlegt wie wat erft, kan bij Thuisnotaris online een testament opstellen voor €445 all-in: zelf ontwerpen, telefonisch doornemen met een specialist en ondertekenen bij een onafhankelijke notaris bij jou in de buurt.

Wat vervalt er precies op 31 december?

De jaarlijkse vrijstelling vervalt. Die geldt per kalenderjaar en per combinatie van schenker en ontvanger: gebruik je hem niet, dan is hij weg. Volgend jaar krijg je een nieuwe, maar je kunt de gemiste ruimte niet inhalen.

Twee dingen om op te letten. Ouders tellen samen als één schenker, ook als ze gescheiden zijn: samen mag je dus € 6.908 per kind schenken, niet ieder dat bedrag. En de eenmalig verhoogde vrijstelling kan maar één keer in je leven worden gebruikt, waarbij de ontvanger op het moment van de schenking tussen de 18 en 40 jaar moet zijn. De dag van de veertigste verjaardag telt nog mee.

De vroegere eenmalig verhoogde vrijstelling voor de eigen woning, de zogenoemde jubelton, bestaat sinds 1 januari 2024 niet meer. Kom je die nog tegen in een ouder artikel, dan is die informatie verouderd.

Welke datum telt als je vlak voor de jaarwisseling schenkt?

De datum waarop het geld bij de ontvanger staat bepaalt in welk jaar de schenking valt. Een afspraak in december die pas in januari wordt uitgevoerd, telt voor het nieuwe jaar.

Rond de feestdagen is dat een reëel risico: banken verwerken overboekingen op feestdagen en in het weekend niet altijd dezelfde dag. Plan een schenking daarom niet op 30 of 31 december, maar geef jezelf een paar werkdagen marge.

Zorg daarnaast dat achteraf te zien is wat er is gebeurd. Een bankoverschrijving met een duidelijke omschrijving is het sterkste bewijs. Contant geld is dat niet: daarvan is later niet te herleiden wanneer en aan wie het is gegeven. Wil je de afspraken vastleggen, dan kun je daarnaast een schenkingsovereenkomst opstellen. Dat is niet verplicht voor een gewone schenking, maar het voorkomt discussie, bijvoorbeeld als je later wilt aantonen dat het geen lening was.

Wat als de schenker kort na de schenking overlijdt?

Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na de schenking, dan telt die schenking mee voor de erfbelasting. De Belastingdienst ziet het bedrag dan als onderdeel van de erfenis; de erfgenamen of de executeur geven het op in de aangifte erfbelasting.

Die regel bestaat om te voorkomen dat iemand vlak voor het overlijden nog snel vermogen wegschenkt om erfbelasting te ontlopen. Praktisch betekent het: een schenking in december van iemand die ernstig ziek is, levert fiscaal meestal niets op.

Er zijn twee uitzonderingen. De 180-dagenregel geldt niet voor schenkingen aan een goed doel met een ANBI-status, en niet voor schenkingen waarvoor de ontvanger een eenmalig verhoogde vrijstelling krijgt. In dat tweede geval moet de ontvanger wel aangifte schenkbelasting doen om die vrijstelling te krijgen.

"In december zie ik mensen die het bedrag nog snel willen overmaken omdat het jaar bijna om is. Dat is prima als je het toch al van plan was. Maar schenken omdat de kalender dat zegt, is iets anders dan schenken omdat het in je plan past. Kijk eerst of je het geld zelf nog nodig hebt: een schenking kun je niet terugdraaien."

Notaris mr. Bart LeverPartner van Thuisnotaris

Kun je in december nog schenken op papier?

Meestal niet op het laatste moment. Voor een schenking op papier is een notariële akte nodig, en die moet er vóór 31 december liggen om nog in dit jaar te tellen. Een afspraak per e-mail of een onderhandse verklaring volstaat niet.

Bij schenken op papier geef je geen geld, maar erken je een schuld aan je kind die pas bij je overlijden wordt uitbetaald. Daarover moet je jaarlijks 6% rente daadwerkelijk overmaken, anders telt het bedrag bij je overlijden alsnog volledig mee voor de erfbelasting. Wil je dit dit jaar nog regelen, maak dan in november een afspraak bij een notaris. In de laatste week van december is de agenda vrijwel altijd vol.

Moet je aangifte schenkbelasting doen?

Alleen als de schenking hoger is dan de vrijstelling, of als je gebruikmaakt van de eenmalig verhoogde vrijstelling. Blijf je onder de jaarlijkse vrijstelling, dan hoeft de ontvanger niets te doen.

Is aangifte wel nodig, dan moet die vóór 1 maart van het jaar ná de schenking binnen zijn. Voor een schenking in 2026 is dat dus vóór 1 maart 2027. Je kunt de aangifte direct na de schenking doen; wachten heeft geen voordeel. Bij de eenmalig verhoogde vrijstelling is de aangifte geen formaliteit maar een voorwaarde: zonder aangifte krijg je de vrijstelling niet.

Checklist voor december

1. Bepaal of je dit jaar wilt schenken. Reken eerst uit wat je zelf nodig hebt. Een schenking is definitief.
2. Kies de juiste vrijstelling. Jaarlijks, of eenmalig verhoogd als de ontvanger tussen de 18 en 40 is en die nog niet heeft gebruikt.
3. Maak het geld uiterlijk half december over. Geef jezelf marge voor feestdagen en weekenden.
4. Zet een duidelijke omschrijving op de overboeking en bewaar het bankafschrift.
5. Leg grotere schenkingen vast in een schenkingsovereenkomst, zeker als er meerdere kinderen zijn.
6. Zet de aangifte in je agenda als je boven de vrijstelling uitkomt: vóór 1 maart van het jaar erna.

Veelgestelde vragen over schenken voor het einde van het jaar