Hoe werkt onterven?

Onterven betekent dat u in een testament bepaalt dat een wettelijke erfgenaam niets van u erft. Een kind houdt wel altijd de helft van zijn erfdeel.

Misschien wilt u niet dat een broer met wie u al jaren geen contact heeft, straks meebeslist over uw erfenis. Of u woont ongehuwd samen en schrok toen u hoorde dat uw partner zonder testament niets van u erft. Wie wil bepalen waar zijn vermogen terechtkomt, komt al snel uit bij de vraag wie u kunt onterven, en wat iemand dan nog overhoudt.

Een onterving staat altijd in een testament. Bij Thuisnotaris kunt u uw testament online voorbereiden en daarna ondertekenen bij een onafhankelijke notaris bij u in de buurt. Hieronder leest u per erfgenaam wat onterven betekent.

Wat betekent onterven?

Onterven betekent dat u in uw testament bepaalt dat iemand die volgens de wet uw erfgenaam is, niets van u erft. Wie uw wettelijke erfgenamen zijn, regelt de wet in een vaste volgorde; meer daarover leest u bij het wettelijk erfrecht.

Eerst komen uw echtgenoot en uw kinderen. Zijn die er niet, dan uw ouders samen met uw broers en zussen, en daarna uw grootouders en overgrootouders. Is een kind, broer of zus al overleden, dan nemen diens kinderen die plaats in. Wilt u van die volgorde afwijken, dan heeft u een testament nodig.

Wie kunt u onterven en wat houdt diegene over?

Iedere wettelijke erfgenaam kunt u onterven, maar niet iedereen verliest dan alles. Alleen kinderen houden een wettelijk minimum, en een echtgenoot houdt een aantal beschermingsrechten.

Kunt u uw kind onterven?

Ja, maar nooit volledig. Een onterfd kind houdt altijd recht op de legitieme portie: de helft van wat het zonder testament had geërfd, uitbetaald in geld. Het kind moet die zelf opeisen, uiterlijk binnen vijf jaar na uw overlijden. Hoe dat uitpakt, met een rekenvoorbeeld en de gevolgen voor uw partner en kleinkinderen, leest u bij een kind onterven.

Onterft u een kind zonder te zeggen wie dan wél erft, dan nemen de kinderen van dat kind volgens de wet zijn plaats in. Wat dat voor uw kleinkinderen betekent, leest u bij de erfenis voor een kleinkind.

Kunt u uw partner onterven?

Ja, uw echtgenoot kunt u volledig onterven: een echtgenoot heeft geen recht op een legitieme portie. De wet geeft uw partner wel bescherming. Hij of zij mag na uw overlijden zes maanden in de woning blijven wonen en de inboedel blijven gebruiken, onder dezelfde voorwaarden als daarvoor.

Daarnaast kan uw echtgenoot van de erfgenamen verlangen dat er een vruchtgebruik wordt gevestigd op de woning en de inboedel. Op andere bezittingen kan dat ook, voor zover uw partner dat nodig heeft voor zijn of haar verzorging. Onterven betekent bij een echtgenoot dus zelden dat hij of zij met lege handen staat.

"Mensen denken bij onterven vaak aan ruzie, maar in de praktijk gaat het meestal om iets anders: ze willen dat hun vermogen terechtkomt bij wie het nodig heeft. Een samenwonende partner, een kind dat het moeilijk heeft, een goed doel. Dat kan alleen als u het vastlegt."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Kunt u uw ouders, broers of zussen onterven?

Ja, volledig. Ouders, broers en zussen hebben geen recht op een legitieme portie. Zij erven bovendien alleen als u geen echtgenoot en geen kinderen achterlaat. Heeft u die wel, dan hoeft u hen niet apart te onterven.

Woont u ongehuwd samen zonder kinderen, dan ligt dat anders. Een samenwonende partner is geen wettelijk erfgenaam. Zonder testament erven dan uw ouders, broers en zussen, en uw partner niets. Met een testament kunt u hen onterven en uw partner als erfgenaam aanwijzen.

Moet u stiefkinderen of schoonfamilie onterven?

Nee. Alleen wie in familierechtelijke betrekking tot u staat, kan wettelijk erfgenaam zijn. Stiefkinderen en schoonfamilie horen daar niet bij, dus u hoeft hen niet te onterven. Wilt u stiefkinderen juist wél laten erven, zet hen dan in uw testament. Meer daarover leest u bij stiefkinderen en erfenis.

Bij schoonfamilie speelt iets anders: de vraag of uw erfenis via het huwelijk van uw kind bij zijn partner terechtkomt. Onder de huidige wet valt een erfenis niet in de gemeenschap van goederen van uw kind. Voor huwelijken die onder oudere regels vallen, kan dat anders zijn. Daarom nemen veel ouders voor de zekerheid een uitsluitingsclausule op in hun testament. Dat heet ook wel de koude kant onterven.

Hoe werkt onterven in een testament?

U onterft iemand op een van twee manieren, en allebei kan het alleen in een testament dat u ondertekent bij een notaris.

1. Andere erfgenamen aanwijzen. U noemt in uw testament wie er wél erft. Wie u niet noemt, valt daarmee buiten de verdeling. Wijs ook aan wie er erft als een van uw erfgenamen eerder overlijdt dan u.
2. Iemand uitdrukkelijk uitsluiten. U laat de wettelijke verdeling grotendeels staan, maar bepaalt dat één persoon niet erft. Let op: bij een onterfd kind of een onterfde broer of zus kunnen dan hun kinderen in hun plaats komen.

Bij Thuisnotaris ontwerpt u uw testament online en downloadt u aan het eind van de tool gratis een verslag in duidelijke taal van uw keuzes. Daarna loopt een specialist alles telefonisch met u door, en tekent u bij een onafhankelijke notaris bij u in de buurt.

Waarom onterven mensen iemand?

Mensen onterven iemand meestal omdat ze hun vermogen bewust bij een ander willen laten terechtkomen, niet alleen uit onenigheid. Veel voorkomende redenen zijn:

• Geen contact meer. U wilt niet dat iemand met wie u geen band heeft, meedeelt in uw erfenis.
• Uw samenwonende partner beschermen. Zonder testament erft een ongehuwde partner niets; met een onterving van uw familie en een testament verandert dat.
• Iemand heeft het al ruim. U gunt uw geld liever aan wie het harder nodig heeft.
• Financiële gevolgen. Een erfenis kan gevolgen hebben voor bijvoorbeeld een uitkering of de eigen bijdrage voor zorg van de erfgenaam.
• Een goed doel. U wilt (een deel van) uw vermogen nalaten aan een organisatie die u belangrijk vindt.

Wat kost onterven?

Een onterving zet u in uw testament, dus u betaalt de kosten van een testament. Bij Thuisnotaris is dat in 2026 vanaf €445 all-in; rechtstreeks bij een notaris betaalt u gemiddeld €646.

De all-in prijs van Thuisnotaris omvat het online ontwerp, het controlegesprek met onze specialist, het ondertekenen bij een onafhankelijke notaris en de inschrijving in het Centraal Testamentenregister. Het verschil met een notariskantoor zit in minder uren aan het bureau van de notaris, niet in minder zorgvuldigheid. De gemiddelde notarisprijs komt van goedkoopstenotaris.nl (peildatum 10 maart 2026).

"Bij een onterving gaat het zelden mis op de wet, en vaak op de details. Wie erft er als uw aangewezen erfgenaam eerder overlijdt? Komen de kinderen van een onterfde broer alsnog in beeld? Dat zijn precies de vragen die wij in het controlegesprek met u doorlopen."

Notaris mr. Bart Lever Partner van Thuisnotaris

Veelgestelde vragen over onterven

Conclusie: onterven kan alleen met een testament

Iedere wettelijke erfgenaam kunt u onterven, maar alleen in een testament. Uw echtgenoot, ouders, broers en zussen kunnen daardoor niets erven; een echtgenoot houdt wel zijn beschermingsrechten voor de woning en de inboedel. Een kind houdt altijd de legitieme portie: de helft van zijn erfdeel, in geld. Stiefkinderen en schoonfamilie hoeft u niet te onterven, omdat zij geen wettelijke erfgenamen zijn.

Leg daarom vast wie er wél erft, wie u uitsluit en wat er gebeurt als iemand eerder overlijdt. Dan doet uw testament straks precies wat u wilt.