- Kennisbank ›
- Erfbelasting berekenen: rekentool en voorbeelden
Erfbelasting berekenen: rekentool en voorbeelden
Laatst bijgewerkt: 16-03-2026
Het Belangrijkste in het Kort
- Gebruik onze gratis calculator om direct te zien hoeveel erfbelasting je betaalt
- Tarieven 2026: 10-20% voor partner en kinderen, 30-40% voor overige verkrijgers
- Vrijstelling partner: €795.156 | kinderen: €25.187 | kleinkinderen: €25.187 | overige: €2.658
- Een goed testament kan duizenden euro’s erfbelasting besparen — al vanaf €445
Stel, je moeder overlijdt en laat een nalatenschap van €300.000 na. Je erft samen met je twee broers. Hoeveel erfbelasting betaal je dan? Het antwoord: dat hangt af van je relatie tot de erflater, de grootte van de erfenis en jouw persoonlijke vrijstelling. Voor veel mensen voelt erfbelasting (ook wel successierecht genoemd) ingewikkeld — maar met de juiste aanpak bereken je het in drie stappen.
Met onze gratis rekentool zie je direct hoeveel je betaalt. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe erfbelasting werkt, rekenen we meerdere situaties door, en geven we je drie concrete tips om duizenden euro’s te besparen. Zoals klant Els het omschrijft: “Moeilijk te begrijpen juridische taal, uitgelegd in gewone mensentaal.” Dat is precies wat we hier doen.
Bereken je erfbelasting hier
Vul je gegevens in en je ziet direct hoeveel erfbelasting je betaalt:
Hoe gebruik je de calculator?
- Voer de erfenis in — Alle waarden: spaargeld, beleggingen, woning, inboedel, minus schulden
- Selecteer je relatie — Partner, kind, kleinzoon/zus, of ander familielid
- Je ziet direct het bedrag — Na aftrek van je persoonlijke vrijstelling en toepassing van het tarief voor jouw categorie
Hoe wordt erfbelasting berekend? Stap voor stap
Erfbelasting is niet ingewikkeld als je de drie stappen kent. Elke stap is logisch, en als je ze achter elkaar uitvoert, kom je op het juiste bedrag uit.
Stap 1 — Bepaal de totale nalatenschap
De nalatenschap is alles wat de overledene achterlaat, minus schulden. Dit telt mee: spaargeld op rekeningen, beleggingen en aandelen, de WOZ-waarde van de woning, inboedel (meubels, kunst, sieraden), voertuigen, bedrijfsmiddelen en levensverzekeringen. Trek hier de schulden van af (hypotheek, leningen, creditcardschulden). Wat overblijft, is de belastbare nalatenschap.
Voorbeeld:
Je vader laat na: €150.000 spaargeld + €250.000 woonwaarde – €80.000 hypotheek = €320.000 nalatenschap.
Stap 2 — Trek de vrijstelling af
Je krijgt een persoonlijke vrijstelling. Dit is het bedrag dat je belastingvrij mag erven. De hoogte hangt af van je relatie tot de overledene. Een partner krijgt een veel hogere vrijstelling dan een broer. Trek jouw vrijstelling af van de nalatenschap. Wat overblijft, is het belaste bedrag.
Voorbeeld:
Je bent kind van de erflater. Jouw vrijstelling: €25.187. Jouw aandeel in de nalatenschap: €100.000. Belast bedrag: €100.000 – €25.187 = €74.813.
Stap 3 — Pas het tarief toe
Nu vermenigvuldig je het belaste bedrag met het tarief voor jouw categorie. Partners en kinderen hebben gunstige tarieven (10-20%). Broers, zussen en onbekenden betalen veel meer (30-40%). De tarieven worden in twee schijven toegepast: een laag percentage op het eerste bedrag, een hoger percentage op het gedeelte daarboven.
Voorbeeld:
Je bent kind. Belast bedrag: €74.813. Tarief: 10% over de eerste €154.197. Erfbelasting: €74.813 × 10% = €7.481.
“Veel mensen betalen onnodig veel erfbelasting omdat ze niet goed begrijpen welke vrijstellingen ze hebben. De partnervrijstelling is enorm hoog — bijna €800.000. Als je niet goed plant, laat je dat geld onbenut liggen en betaalt je later veel meer belasting dan nodig.”
Erfbelasting tarieven en vrijstellingen 2026
De bedragen voor vrijstellingen worden elk jaar geïndexeerd. Dit zijn de geldende bedragen voor 2026:
Vrijstellingen per relatie (2026)
| Relatie tot overledene | Vrijstelling |
|---|---|
| Partner (echtgenoot/geregistreerd partner) | € 795.156 |
| Kind | € 25.187 |
| Kleinkind/achterkleinzoon | € 25.187 |
| Ziek/gehandicapt kind (blijvend arbeidsongeschikt) | € 63.836 |
| Broer, zus, neef, nichtje | € 2.658 |
| Overige erfgenamen (niet-verwanten) | € 2.658 |
| ANBI (goedkeuring algemeen nut beogende instelling) | € 0 |
Tarieven erfbelasting (2026)
| Belastinggroep | Schijf 1 (tot €154.197) | Schijf 2 (boven €154.197) |
|---|---|---|
| Partner, kind, kleinkind | 10% | 20% |
| Broer, zus, neef, nichtje | 30% | 40% |
| Overige erfgenamen | 30% | 40% |
Wat is veranderd in 2026? De bedragen voor vrijstellingen en schijfgrenzen zijn jaarlijks geïndexeerd naar inflatie. De percentages voor de tarieven blijven gelijk. Controleer altijd de actuele bedragen op de website van de Belastingdienst erfbelasting.
Erfbelasting berekenen per situatie
Erfbelasting berekenen als langstlevende partner
Het goede nieuws: Als je partner overlijdt, betaal je bijna zeker geen erfbelasting. Je vrijstelling is enorm: €795.156 in 2026.
Praktijk voorbeeld:
Jullie hebben een gezamenlijke nalatenschap van €400.000. Je partner overlijdt. Via wettelijke verdeling erf je alles (je kinderen krijgen een vordering op papier). Je berekening:
- Nalatenschap: €400.000
- Minus je vrijstelling: €795.156
- Belast bedrag: €0 (omdat je erfenis onder je vrijstelling valt)
- Erfbelasting: €0
Pas bij nalatenschappen boven €795.156 begin je erfbelasting te betalen. Dan geldt het tarief: 10% over de eerste €154.197 daarboven, 20% over het restant.
Let op de vruchtgebruikkorting:
In veel testamenten erft de partner alles, maar krijgen kinderen het recht om later van de erflater over te nemen (vruchtgebruik). Je kinderen krijgen dan een korting op hun erfbelasting, omdat ze hun erfdeel nog niet kunnen gebruiken. De korting is: erfdeel × 6% × leeftijdsfactor van de partner. Voorbeeld: je partner is 65 jaar oud, jouw kind zou €100.000 erven. Korting: 6% × 10 (leeftijdsfactor) = 60%. Het fiscale kindsdeel wordt dus €40.000 in plaats van €100.000. Dat scheelt veel erfbelasting.
Erfbelasting berekenen over het kindsdeel
Bij wettelijke verdeling erven kinderen hun erfdeel niet direct. Ze krijgen een vordering op de langstlevende partner — het geld dat zij later krijgen als de partner overlijdt. Toch betalen ze al erfbelasting over dit papieren erfdeel.
Rekenvoorbeeld:
Nalatenschap €400.000. Twee kinderen. Wettelijke verdeling: elk kind zou €100.000 erven (na aftrek van wat de partner erft). Maar je moeder (langstlevende) is 65 jaar oud. Je krijgt vruchtgebruikkorting:
- Jouw papieren erfdeel: €100.000
- Korting (6% × 10): 60%
- Fiscaal kindsdeel: €100.000 × 40% = €40.000
- Minus je vrijstelling: €25.187
- Belast bedrag: €14.813
- Erfbelasting (10%): €1.481
Dit is veel gunstiger dan zonder korting. Zonder korting zou je €7.481 betalen — meer dan vier keer zoveel.
Erfbelasting berekenen bij een huis
Een huis erven betekent dat de waarde ervan telt mee in je nalatenschap. De Belastingdienst bepaalt de waarde op basis van de WOZ-waarde (waardering onroerende zaak). Ligt die lager dan de werkelijke waarde, dan kan het gunstig uitvallen. Bij een hogere werkelijke waarde telt die mee.
Het probleem:
Je erft een huis ter waarde van €300.000, maar je hebt geen cash geld om erfbelasting over te betalen. Wat nu?
De oplossing:
De Belastingdienst biedt een uitstelregeling erfbelasting voor erfgenamen die een woning erven. Je kunt de belasting over een veel langere periode (tot 20 jaar) betalen. Dat geeft je de ruimte om het huis te verkopen, hypotheek op te nemen of gewoon je erfbelasting geleidelijk af te lossen.
Wil je meer weten over een huis erven en erfbelasting? In ons artikel gaan we dieper in op je mogelijkheden.
Wil je erfbelasting besparen met een goed testament?
Bij Thuisnotaris ontwerp je samen met een notaris een testament op maat — al vanaf €445. Je doorloopt 3 stappen: ontwerp online, persoonlijk gesprek met een notaris, en ondertekening. Je betaalt pas na het gesprek met de notaris.
Hoe kun je erfbelasting besparen? 3 praktische tips
Met slimme planning kun je duizenden euro’s erfbelasting besparen. Wil je het volledige overzicht? Lees dan ook ons artikel over erfbelasting besparen. Hieronder de drie meest effectieve aanpakken.
Tip 1 — Stel een testament op met een opvullegaat
In veel huishoudens erft één partner alles. Dat voelt veilig voor de langstlevende, maar je laat geld liggen. Stel, je nalatenschap is €600.000 en je partner erft alles. Je partner betaalt geen erfbelasting (onderdeel van zijn/haar vrijstelling), maar je hebt geen gebruik gemaakt van jouw deel van de voordelen.
Beter: je testamenter je zo dat je partner tot zijn/haar vrijstelling erft (€795.156), en de rest gaat naar je kinderen. Nu betaalt je partner nog steeds geen belasting, maar je kinderen krijgen gelijk hun erfdeel — en betalen belasting van een lagere schijf.
Dit heet een opvullegaat: je vult de vrijstelling van de partner op. Het bespaart je gezin fors.
Lees meer over een testament laten maken en hoe opvullegaten werken.
Tip 2 — Schenk tijdens je leven
Je hebt een jaarlijkse schenkingsvrijstelling. Voor kinderen is dat €6.633 per jaar (2026). Als je elk jaar aan je drie kinderen €6.633 schenkt, ben je jaarlijks €19.899 kwijt — volledig belastingvrij.
Over 20 jaar: €19.899 × 20 = €397.980 aan je kinderen overgedragen zonder dat zij een cent erfbelasting betalen. En jij hebt de voldoening dat je het geld zelf ziet worden gebruikt.
Schenken is een slimme manier om je nalatenschap alvast kleiner te maken — en erfbelasting te besparen. Klant Ilja (9/10) deelde haar ervaring: zij regelde samen met haar partner een testament voor hun samengesteld gezin, waarbij ze ook schenkingsafspraken maakten om erfbelasting te beperken.
Meer informatie over schenken aan je kinderen.
Tip 3 — Neem kleinkinderen op in je testament
Kleinkinderen hebben een eigen vrijstelling: €25.187 (gelijk aan kinderen). Dat betekent dat je door je erfenis over meer erfgenamen te verdelen — niet alleen je kinderen, maar ook je kleinkinderen — het geld over meer vrijstellingen verspreidt. Dus meer belastingvrij overgedragen.
Als je geen kinderen hebt en je kleinkinderen erven, bespaar je ook fors. Kleinkinderen betalen 10-20% (gelijk aan kinderen). Zonder testament zou de erfenis naar broers/zussen gaan, die 30-40% betalen.
Bekijk ook ons artikel over kleinkinderen opnemen in je testament.
“Ik zie regelmatig gezinnen die veel meer erfbelasting betalen dan nodig is omdat er geen goed plan is. Een gemiddelde nalatenschap van €300.000 kan je met een goed testament flink optimaliseren — vaak duizenden euro’s besparen. En het begint met een goed testament voor slechts €445.”
Goed om te weten
Vrijstellingen en tarieven worden jaarlijks geïndexeerd op inflatie. De bedragen die we hier noemen, gelden voor 2026. Volgende jaar worden ze waarschijnlijk weer aangepast. Check altijd de meest actuele bedragen op belastingdienst.nl voordat je je erfbelasting gaat berekenen.
Veelgestelde vragen over erfbelasting berekenen
-
Hoeveel erfbelasting moet ik betalen over mijn erfenis?
Hoeveel erfbelasting je betaalt, hangt af van drie factoren:
- je relatie tot de overledene,
- de grootte van je erfenis,
- en je persoonlijke vrijstelling.
Partners en kinderen betalen het minst: 10% over de eerste €154.197 aan belast bedrag en 20% daarboven.
Broers, zussen en niet-verwanten betalen fors meer: 30% tot €154.197 en 40% daarboven.
De berekening gaat in drie stappen.
- Eerst bepaal je je aandeel in de nalatenschap — dat is de totale waarde van alle bezittingen (spaargeld, beleggingen, woning, auto) minus de schulden (hypotheek, leningen).
- Dan trek je jouw persoonlijke vrijstelling af — voor kinderen is dat €25.187 in 2026, voor partners €795.156.
- Wat overblijft is het belaste bedrag. Daarover betaal je het tarief dat bij jouw categorie hoort.
Concreet voorbeeld: je bent kind en je erft €100.000. Na aftrek van je vrijstelling (€25.187) blijft €74.813 over. Bij het tarief van 10% betaal je €7.481 erfbelasting. De Belastingdienst stuurt je na de aangifte een definitieve aanslag met het exacte bedrag.
-
Hoeveel mag je belastingvrij erven in 2026?
- In 2026 mag je als partner €795.156 belastingvrij erven van je echtgenoot of geregistreerd partner.
- Kinderen en kleinkinderen hebben een vrijstelling van €25.187 per persoon.
- Zieke of gehandicapte kinderen krijgen een verhoogde vrijstelling van €63.836.
- Broers, zussen en alle overige erfgenamen hebben een veel lagere vrijstelling: slechts €2.658.
- ANBI-instellingen (goede doelen met een speciale status) betalen helemaal geen erfbelasting over wat zij ontvangen.
Deze bedragen indexeert de Belastingdienst elk jaar op basis van inflatie — ze stijgen dus licht mee met de stijging van de consumentenprijzen.
De partnervrijstelling is bijzonder hoog: bij de meeste nalatenschappen in Nederland betaalt de langstlevende partner daardoor helemaal geen erfbelasting. Pas als de nalatenschap boven de €795.156 uitkomt, gaat de partner belasting betalen over het meerdere. Dit maakt trouwen of een geregistreerd partnerschap fiscaal zeer voordelig ten opzichte van ongehuwd samenwonen, waar de partnervrijstelling niet geldt en je terugvalt op de veel lagere vrijstelling van €2.658.
-
Hoe bereken je erfbelasting over een huis?
Bij het erven van een huis telt de WOZ-waarde (Waardering Onroerende Zaken) mee als onderdeel van de nalatenschap. De gemeente stelt de WOZ-waarde jaarlijks vast.
Een eventuele hypotheekschuld trek je af van de woningwaarde. Het verschil telt mee voor de erfbelasting.
Het grootste probleem bij het erven van een woning is liquiditeit: je erft een huis ter waarde van bijvoorbeeld €350.000, maar je hebt geen contant geld om de erfbelasting te betalen.
De Belastingdienst biedt hiervoor een speciale uitstelregeling. Je kunt de erfbelasting over een geërfde woning tot maximaal 20 jaar uitstellen. Tijdens die periode kun je het huis verkopen, een hypotheek nemen, of de belasting geleidelijk aflossen.
Het rentepercentage over de uitgestelde belasting is laag. Dit geeft erfgenamen de financiële ruimte om een weloverwogen beslissing te nemen over de woning zonder onder tijdsdruk te staan.
-
Wat is de vrijstelling erfbelasting voor kleinkinderen?
Kleinkinderen hebben in 2026 exact dezelfde vrijstelling als kinderen: €25.187 per persoon.
Dit biedt een interessant strategisch voordeel bij je nalatenschapsplanning. Door je erfenis niet alleen aan je kinderen maar ook aan je kleinkinderen na te laten, verdeel je het vermogen over meer personen — en elke persoon heeft zijn eigen vrijstelling.
Stel je hebt 2 kinderen en 4 kleinkinderen. Als je kleinkinderen elk €25.187 belastingvrij erven, gaat er in totaal €100.748 extra belastingvrij naar je familie. Dat is een aanzienlijke besparing.
Bovendien betalen kleinkinderen hetzelfde gunstige tarief als kinderen: 10% over de eerste €154.197 aan belast bedrag en 20% daarboven.
Zonder testament erven kleinkinderen echter niet automatisch — de erfenis gaat dan volgens de wettelijke verdeling volledig naar je kinderen en de langstlevende partner. Je moet dit dus expliciet regelen in een testament. Een notaris kan je adviseren over de beste verdeling voor jouw specifieke gezinssituatie en de fiscale gevolgen doorrekenen.
-
Moet ik erfbelasting betalen over het kindsdeel?
Ja, kinderen betalen erfbelasting over hun kindsdeel — ook als ze het geld nog niet daadwerkelijk ontvangen.
Bij de wettelijke verdeling krijgt de langstlevende partner alles, en kinderen krijgen een niet-opeisbare vordering op die partner. Dit heet het papieren erfdeel.
Kinderen moeten direct na overlijden aangifte doen en erfbelasting betalen over dit papieren bedrag.
Het goede nieuws: ze krijgen de vruchtgebruikkorting. Omdat kinderen hun erfdeel nog niet kunnen gebruiken (de langstlevende heeft het in bezit), past de Belastingdienst een korting toe. De formule is: erfdeel × 6% × leeftijdsfactor van de langstlevende partner.
Stel je erft €100.000 en je moeder is 65 jaar (leeftijdsfactor 10). De korting bedraagt dan €100.000 × 6% × 10 = €60.000. Je fiscale kindsdeel is slechts €40.000. Na aftrek van je vrijstelling van €25.187 betaal je erfbelasting over €14.813 — dat is €1.481 bij 10%. Hoe jonger de langstlevende partner, hoe hoger de leeftijdsfactor en hoe groter je korting.
-
Kan ik erfbelasting in termijnen betalen?
Ja, de Belastingdienst biedt meerdere mogelijkheden als je de erfbelasting niet in één keer kunt betalen.
De belangrijkste regeling is de uitstelregeling voor geërfde woningen. Als je een huis erft maar geen liquide middelen hebt om de erfbelasting direct te voldoen, kun je uitstel aanvragen voor maximaal 20 jaar. Tijdens die periode los je de erfbelasting geleidelijk af. De Belastingdienst rekent hiervoor invorderingsrente, maar het percentage is relatief laag.
Daarnaast kun je voor andere erfenissen een betalingsregeling aanvragen. Je schrijft een brief naar de Belastingdienst waarin je uitlegt waarom je niet in één keer kunt betalen en een voorstel doet voor termijnbetalingen. De Belastingdienst beoordeelt je verzoek en stelt meestal een plan op van 12 maanden. Bij bijzondere omstandigheden — zoals een lopende procedure over de nalatenschap of een woning die nog verkocht moet worden — kan de termijn worden verlengd.
Het is belangrijk om op tijd te reageren op de aanslag en niet af te wachten, want de Belastingdienst is flexibeler als je zelf initiatief toont.
-
Hoe werkt de vruchtgebruikkorting bij erfbelasting?
De vruchtgebruikkorting is een belastingvoordeel voor kinderen die erven terwijl de langstlevende partner het vermogen in gebruik houdt.
Bij de wettelijke verdeling krijgt de langstlevende alles in bezit en hebben kinderen een niet-opeisbare vordering. Omdat kinderen hun erfdeel nog niet kunnen gebruiken, past de Belastingdienst een korting toe op de waarde waarover zij erfbelasting betalen. De formule is: jouw erfdeel × 6% × leeftijdsfactor van de langstlevende partner. De leeftijdsfactor hangt af van de leeftijd van de langstlevende op het moment van overlijden.
Enkele voorbeelden: bij 50 jaar is de factor 15, bij 55 jaar is het 13, bij 60 jaar is het 11, bij 65 jaar is het 10, en bij 75 jaar is het 5. Hoe jonger de langstlevende, hoe groter de korting.
Concreet voorbeeld: je erft €120.000 en je moeder is 55 jaar (factor 13). De korting bedraagt €120.000 × 6% × 13 = €93.600. Je fiscale erfdeel is slechts €26.400. Na aftrek van je vrijstelling (€25.187) betaal je erfbelasting over slechts €1.213.
-
Hoeveel erfbelasting betaalt een broer of zus?
Broers en zussen betalen aanzienlijk meer erfbelasting dan partners en kinderen. Ze vallen in een ongunstiger categorie met hogere tarieven en een veel lagere vrijstelling. De vrijstelling voor broers en zussen bedraagt slechts €2.658 in 2026.
Het tarief is 30% over de eerste €154.197 aan belast bedrag en 40% daarboven. Ter vergelijking: kinderen betalen 10% tot €154.197 en 20% daarboven — drie keer zo weinig.
Een concreet voorbeeld maakt het verschil duidelijk.
Stel je erft €50.000 van je broer. Na aftrek van je vrijstelling (€2.658) is het belaste bedrag €47.342. De erfbelasting: €47.342 × 30% = €14.203. Je houdt slechts €35.797 over van je erfenis. Had je als kind geërfd met dezelfde €50.000, dan was de berekening: €50.000 minus vrijstelling €25.187 = €24.813 belast. Erfbelasting: €24.813 × 10% = €2.481. Het verschil is enorm: €14.203 versus €2.481.
Daarom is het voor families belangrijk om goed na te denken over de verdeling in een testament en eventueel te schenken tijdens het leven.
-
Hoe bereken je erfbelasting als langstlevende?
Als langstlevende partner erf je meestal de volledige nalatenschap via de wettelijke verdeling. Je vrijstelling is bijzonder hoog: €795.156 in 2026. Bij de meeste nalatenschappen in Nederland valt de gehele erfenis onder deze vrijstelling en betaal je als langstlevende partner helemaal geen erfbelasting.
Pas wanneer de nalatenschap groter is dan €795.156, betaal je erfbelasting over het meerdere. Dan geldt het gunstige tarief voor partners: 10% over de eerste €154.197 aan belast bedrag en 20% daarboven.
Een rekenvoorbeeld met een grotere nalatenschap: de nalatenschap bedraagt €950.000. Na aftrek van je vrijstelling (€795.156) is het belaste bedrag €154.844. De eerste €154.197 belast tegen 10% = €15.420. Over de resterende €647 betaal je 20% = €129. Totale erfbelasting: €15.549. Dit is relatief weinig op een nalatenschap van bijna een miljoen euro.
Let op: deze gunstige partnervrijstelling geldt alleen voor gehuwden en geregistreerd partners. Ongehuwd samenwonenden met alleen een samenlevingscontract hebben recht op een veel lagere vrijstelling.
Begin vandaag met plannen
Erfbelasting berekenen hoeft niet moeilijk te zijn. Met drie stappen kom je tot het juiste bedrag. Maar echte besparing begint met planning — een goed testament, slimme giften, een opvullegaat. Dit scheelt je gezin duizenden euro’s.
Bij Thuisnotaris ontwerp je samen met een erfrecht expert EN de notaris een testament op maat. Het kost niet veel — al vanaf €445. Je gaat drie stappen door: je ontwerpt je testament online, je voert een persoonlijk gesprek met een expert, en je ondertekent bij de notaris. Je betaalt pas ná het gesprek met de expert. Geen verrassingen, geen gedoe.
