- Kennisbank ›
- Alles over de Notaris: Wat doen ze, kosten en wanneer heb je er een nodig?
Alles over de Notaris: Wat doen ze, kosten en wanneer heb je er een nodig?
Laatst bijgewerkt: 02-12-2025
Samenvatting: Wat je direct moet weten over de notaris
- Definitie: Een notaris is een openbaar ambtenaar, benoemd door de Koning, die bevoegd is om officiële juridische documenten (aktes) op te stellen.
- Doel: Het bieden van rechtszekerheid. Afspraken die bij de notaris zijn vastgelegd, zijn dwingend bewijs en vaak direct uitvoerbaar zonder tussenkomst van een rechter.
- Verplicht bij: Het kopen van een huis (leveringsakte en hypotheekakte), het opstellen van een testament, huwelijkse voorwaarden en het oprichten van bepaalde bedrijfsvormen (zoals een BV).
- Kosten: Notarissen mogen hun eigen tarieven bepalen. De kosten variëren sterk. Online regelen is vaak goedkoper dan een traditioneel kantoor.
De notaris is voor veel mensen een figuur die in beeld komt bij de grote momenten in het leven: het kopen van een eerste huis, trouwen of samenwonen, en het regelen van de nalatenschap. Maar wat doet een notaris nu eigenlijk precies en waarom zijn de kosten soms zo verschillend? In dit artikel leggen we alles uit over het notariaat en hoe je via Thuisnotaris zaken slim en voordelig regelt.
Wat is een notaris en wat doen ze precies?
Een notaris is een juridisch specialist die onafhankelijk en onpartijdig is. In tegenstelling tot een advocaat, die opkomt voor het belang van één partij, moet een notaris de belangen van alle betrokken partijen behartigen.
De kerntaak van de notaris is het vastleggen van afspraken in een notariële akte. Dit geeft zekerheid:
- Datum en identiteit: Het staat onomstotelijk vast wie de afspraak heeft gemaakt en wanneer.
- Dwingende bewijskracht: Wat in de akte staat, wordt door de rechter als waarheid aangenomen.
- Executoriale titel: Bij schulden (zoals een hypotheek) kan de schuldeiser direct beslag laten leggen zonder eerst naar de rechter te hoeven.
Wanneer is een bezoek aan de notaris verplicht?
Er zijn specifieke situaties in de wet vastgelegd waarbij tussenkomst van een notaris verplicht is.
1. Wonen en Vastgoed
Bij de aan- of verkoop van een woning kom je niet om de notaris heen. De notaris stelt de leveringsakte op (waarmee het huis van eigenaar wisselt) en de hypotheekakte (waarin de lening aan de bank wordt vastgelegd).
2. Relaties en Samenwonen
Ga je samenwonen of trouwen? Dan wil je afspraken maken over bezittingen en schulden.
- Samenlevingscontract: Voor ongehuwde stellen is dit essentieel om zaken als pensioen en eigendom van de woning vast te leggen. Ontdek hier alles over samenlevingscontracten bij een koopwoning.
- Huwelijkse voorwaarden: Als je niet in gemeenschap van goederen wilt trouwen.
3. Nalatenschap en Erfenis
Wie erft wat als jij er niet meer bent? Zonder testament bepaalt de wet dit.
- Testament: Of je nu vermogend bent of bescheiden bezittingen hebt, een testament biedt controle en gemoedsrust over jouw erfenis. Je kunt bijvoorbeeld erfbelasting besparen of een voogd voor de kinderen aanwijzen.
- Verklaring van erfrecht: Na een overlijden is vaak een verklaring van erfrecht nodig om toegang te krijgen tot de bankrekeningen van de overledene.
4. Levenstestament
Steeds meer mensen leggen vast wie hun belangen behartigt als ze dit zelf niet meer kunnen (bijvoorbeeld door dementie). Dit doe je in een levenstestament.
Het verschil tussen een notaris en een kandidaat-notaris
Op een notariskantoor kom je verschillende functies tegen.
- Notaris: Heeft de studie Notarieel Recht afgerond, is benoemd door de Koning en is ondernemer. Hij of zij mag als enige de akte ondertekenen (passeren).
- Kandidaat-notaris: Heeft dezelfde universitaire studie afgerond en werkt in loondienst op het kantoor. Zij doen vaak het voorbereidende werk en de besprekingen. Na voldoende ervaring kunnen zij de notaris waarnemen.
- Klerk/Notarieel medewerker: Ondersteunt bij het opstellen van dossiers, maar heeft geen juridische bevoegdheid om aktes te passeren.
In één oogopslag: Wanneer is de notaris verplicht en hoe werkt het proces via Thuisnotaris?
Wat kost een notaris? (Tarieven en bespaartips)
Sinds 1999 zijn de tarieven in het notariaat vrijgegeven. Dit betekent dat elke notaris zelf mag bepalen wat hij rekent voor een dienst.
Uurtarief vs. Vaste prijs: Voor complex advies betaal je vaak een uurtarief (soms wel €200 – €300 per uur). Voor standaardaktes (zoals een testament) rekenen kantoren vaak een vaste prijs.
Prijsverschillen: De verschillen kunnen oplopen tot honderden euro’s per akte. Het loont dus om te vergelijken.
Let op de kleine lettertjes: Soms lijkt een tarief laag, maar komen er nog kosten bij voor inschrijving in registers (CTR/CLTR), administratiekosten of BTW. Bij Thuisnotaris zijn onze prijzen altijd transparant en all-in.
Meer weten over de tarieven van notarissen?
Lees dan ons artikel over de tarieven van het opstellen van een testament, of over de tarieven van het opstellen van een samenlevingscontract.
Traditionele notaris vs. Online notaris: Wat past bij jou?
De digitalisering heeft het notariaat veranderd. Je hoeft niet meer voor elk gesprek naar kantoor.
| Kenmerk | Traditionele Notaris | Thuisnotaris (Online + Service) |
|---|---|---|
| Kennismaking | Fysiek op kantoor (met koffie). | Online via duidelijke vragenlijsten. |
| Advies | Persoonlijk gesprek, vaak op uurbasis. | Gratis telefonisch controlegesprek met specialist. |
| Snelheid | Afhankelijk van agenda notaris. | Vaak binnen enkele weken geregeld. |
| Prijs | Vaak hoger door kantoorkosten. | Scherpe, vaste tarieven. |
| Ondertekening | Fysiek op kantoor. | Fysiek bij één van de 30+ aangesloten notarissen. |
Bij Thuisnotaris combineren we het beste van twee werelden. Je vult thuis op je eigen tempo je wensen in. Daarna kijkt een erfrechtspecialist altijd met je mee en bellen we je op om alles door te nemen. Pas als alles klopt, ga je naar de notaris voor de handtekening.
Veelgestelde vragen over de notaris
- Heb ik altijd een notaris nodig voor een testament?
Ja, een zelfgeschreven briefje (codicil) is slechts beperkt geldig (voor inboedel en kleding). Voor het aanwijzen van erfgenamen, een executeur of belastingbesparing is een notariële akte wettelijk verplicht. Dit garandeert dat jouw wensen officieel vastliggen.
- Wat als ik niet naar de notaris kan komen?
Als je door ziekte of ouderdom niet naar het kantoor kunt reizen, kan de notaris soms op huisbezoek komen. Hier zijn vaak wel extra kosten aan verbonden. Bij Thuisnotaris bereid je alles online voor, wat de tijd bij de notaris minimaliseert.
- Is een online notaris wel rechtsgeldig?
Ja. De werkwijze via Thuisnotaris leidt tot exact dezelfde officiële notariële akte als bij een traditioneel kantoor. Het verschil zit in het voortraject (online vragenlijst en telefonisch consult), maar de uiteindelijke ondertekening gebeurt altijd bij een echte notaris.
- Hoe weet ik of een notaris betrouwbaar is?
Alle notarissen in Nederland staan onder toezicht van de KNB (Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie) en het BFT (Bureau Financieel Toezicht). Dit waarborgt de kwaliteit en integriteit. Thuisnotaris werkt uitsluitend samen met gerenommeerde kantoren.
- Kan ik zelf een samenlevingscontract maken zonder notaris?
Je kunt zelf afspraken op papier zetten, maar dit heeft beperkte waarde. Voor fiscale voordelen (zoals partnerpensioen of vrijstelling erfbelasting) eisen de Belastingdienst en pensioenfondsen vaak expliciet een notarieel samenlevingscontract.
- Wat doet de notaris met het testament na ondertekening?
De originele akte blijft in de kluis van de notaris (het protocol). Daarnaast meldt de notaris het testament aan bij het Centraal Testamenten Register (CTR). Zo kan na overlijden altijd teruggevonden worden bij welke notaris het laatste testament is gemaakt.
Conclusie: Slim en zeker naar de notaris
De notaris is er voor jouw rechtszekerheid. Of het nu gaat om het beschermen van je partner via een samenlevingscontract of het goed regelen van je erfenis via een testament. Bij Thuisnotaris maken we deze juridische stappen toegankelijk. Je regelt het eenvoudig online, tegen een scherp tarief, maar mét de persoonlijke controle van een expert.
Wil je weten wat je in jouw situatie moet regelen?
Kijk dan hier met welke akten we je direct kunnen helpen.
