Wat te doen na overlijden? Het complete stappenplan
Laatst bijgewerkt: 03-07-2026
Het belangrijkste in het kort
- Kort antwoord: na een overlijden regel je eerst de uitvaart en meld je het overlijden bij de gemeente en de bank. Daarna volgt de afwikkeling van de nalatenschap: testament opvragen, erfgenamen bepalen, en pas daarna de administratie, woning en belastingen.
- Niet alles hoeft tegelijk. Sommige zaken hebben enkele dagen, andere weken tot maanden de tijd.
- Voor veel stappen — een rekening deblokkeren, een woning verkopen — heb je een verklaring van erfrecht nodig. Twijfel je? Doe verderop de gratis check.
- Bij overlijden vanaf 2026 heb je 20 maanden de tijd voor de aangifte erfbelasting (vóór 2026 was dat 8 maanden).
Als iemand in je omgeving overlijdt, komt er in korte tijd veel op je af. Naast het verdriet moet er van alles geregeld worden — en het is lastig te overzien wat nú moet en wat kan wachten. Dit stappenplan zet alles op een rij in de volgorde waarin het meestal speelt: van de eerste dagen rond de uitvaart tot het afwikkelen van de complete nalatenschap. Zo weet je precies welke stap wanneer aan de beurt is, en waar je hulp bij kunt inschakelen. We beginnen met wat je direct moet doen, en werken toe naar de administratieve en financiële afhandeling.
Wat moet je wanneer regelen na een overlijden?
Na een overlijden verloopt het regelwerk grofweg in vier fases: direct (binnen enkele dagen), binnen enkele weken, binnen enkele maanden, en de aangifte erfbelasting. De onderstaande tijdlijn geeft je in één oogopslag overzicht:
| Wanneer | Wat regel je |
|---|---|
| Direct (enkele dagen) | Arts waarschuwen, uitvaart regelen, aangifte van overlijden bij de gemeente, bankrekening laten blokkeren |
| Binnen enkele weken | Testament opvragen, verklaring van erfrecht aanvragen, erfenis aanvaarden of verwerpen, administratie opzetten |
| Binnen enkele maanden | Woning verkopen of overschrijven, verzekeringen, aangifte inkomstenbelasting, abonnementen opzeggen |
| Tot 20 maanden (vanaf 2026) | Aangifte erfbelasting doen en betalen, nalatenschap verdelen |
Twijfel je of je voor jouw situatie een verklaring van erfrecht nodig hebt? Doe de gratis check ↓ verderop in dit artikel.
Wat moet je direct na het overlijden regelen?
Direct na een overlijden zijn er vier dingen die binnen enkele dagen moeten gebeuren: een arts het overlijden laten vaststellen, de uitvaart regelen, aangifte van overlijden doen bij de gemeente en de bankrekening laten blokkeren. De uitvaart moet wettelijk plaatsvinden tussen 36 uur en 6 werkdagen na het overlijden.
Uitvaart regelen en aangifte van overlijden
De arts stelt het overlijden vast en geeft een verklaring van overlijden af; die heb je nodig voor de aangifte bij de gemeente. Meestal doet de uitvaartondernemer de aangifte van overlijden, maar iedereen die het overlijden kent, mag dit doen. De gemeente maakt daarna de akte van overlijden op en geeft het overlijden automatisch door aan instanties als de Belastingdienst, de SVB en het UWV. Vraag meteen een paar afschriften van de akte van overlijden aan — die heb je later vaak nodig.
Bankrekening laten blokkeren
Meld het overlijden zo snel mogelijk bij de bank, zodat de rekeningen op naam van de overledene worden geblokkeerd. Zo voorkom je misbruik. Een en/of-rekening met een gehuwde of geregistreerde partner loopt meestal gewoon door voor de langstlevende; alleen de pas en online toegang van de overledene worden afgesloten. Om een geblokkeerde rekening later te deblokkeren, vraagt de bank vaak een verklaring van erfrecht.
Wat regel je binnen enkele weken?
Binnen enkele weken bepaal je de juridische basis van de afwikkeling: is er een testament, wie zijn de erfgenamen, en aanvaarden zij de erfenis? Uitstellen leidt vaak tot extra kosten, bijvoorbeeld door abonnementen die doorlopen.
Testament opvragen en erfgenamen bepalen
Controleer eerst of er een testament is. Dat kun je gratis navragen bij het Centraal Testamentenregister (CTR); je krijgt meestal binnen een week bericht welke notaris het testament beheert. Is er een testament, dan staat daarin wie erft en of er een executeur is benoemd. Is er geen testament, dan geldt de wettelijke verdeling: die bepaalt wie de erfgenamen zijn.
Erfenis aanvaarden of verwerpen
Elke erfgenaam moet kiezen: de erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Dit is een belangrijke keuze, want bij zuiver aanvaarden ben je ook aansprakelijk voor eventuele schulden. Weet je niet zeker of er schulden zijn? Dan is beneficiair aanvaarden vaak de veilige route. Lees meer over erfenis aanvaarden of verwerpen voordat je een keuze maakt.
Heb je een verklaring van erfrecht nodig?
Voor veel vervolgstappen — een rekening deblokkeren, een woning op naam zetten, een verzekering laten uitkeren — heb je een verklaring van erfrecht nodig. Dat is een notarieel document waarin staat wie de erfgenamen zijn en wie mag handelen. Of het in jouw situatie verplicht is, hangt af van de bank, het saldo, de woning en het aantal erfgenamen. Doe de gratis check:
Beantwoord 5 korte vragen. Je krijgt direct een indicatie voor jouw situatie.
"Mensen denken vaak dat alles meteen geregeld moet worden. Dat hoeft niet. Neem de tijd voor de uitvaart en de eerste weken. De afwikkeling van de nalatenschap volgt daarna stap voor stap — en op de momenten waar het juridisch wordt, helpen we je graag verder."
Wat regel je binnen enkele maanden?
De stappen die binnen enkele maanden spelen hebben wat minder haast, of duren langer omdat er eerst andere zaken geregeld moeten zijn. Denk aan de woning, verzekeringen en de inkomstenbelasting.
Woning verkopen of op naam zetten
Om een koopwoning te verkopen of op naam van de erfgenamen te zetten, moet de verklaring van erfrecht eerst worden ingeschreven bij het Kadaster. Blijft de partner in de woning wonen en was die al mede-eigenaar? Dan gaat dat vaak eenvoudiger. Speelt er een hypotheek, dan meld je het overlijden bij de hypotheekverstrekker; die loopt door tot je aangeeft wat ermee moet gebeuren. Lees meer over een woning verkopen na overlijden.
Verzekeringen, abonnementen en inkomstenbelasting
Zeg abonnementen, lidmaatschappen en verzekeringen op of zet ze over — een overzicht vind je via de bankafschriften. Voor uitkering van een levensverzekering vraagt de verzekeraar vaak een verklaring van erfrecht. Ook krijg je meestal binnen vijf maanden bericht van de Belastingdienst voor de aangifte inkomstenbelasting over het jaar van overlijden (het zogenoemde F-formulier). Een paspoort of identiteitskaart lever je in bij de gemeente zodra alle administratie rond is.
Aangifte erfbelasting: hoeveel tijd heb je?
Bij een overlijden vanaf 1 januari 2026 heb je 20 maanden de tijd om aangifte erfbelasting te doen; bij overlijden vóór 2026 was die termijn 8 maanden. De Belastingdienst stuurt meestal binnen vier maanden een aangiftebrief. Je hoeft alleen aangifte te doen als de erfenis boven de vrijstelling van de erfgenaam uitkomt — maar doe altijd aangifte als je meer erft dan het vrijgestelde bedrag, ook zonder brief.
Waarom erfbelasting-aangifte vaak lastig is
De aangifte erfbelasting is voor veel mensen ingewikkeld: de waarde van de erfenis moet goed worden bepaald, er zitten vaak keuze-opties in het testament (zoals een opvullegaat) waarmee je de belasting kunt verlagen, en je doet voor alle erfgenamen gezamenlijk aangifte. Verkeerde keuzes kosten al snel geld. Thuisnotaris kan de aangifte erfbelasting voor je verzorgen — vanaf € 575, te betalen vanuit de erfenis.
Wie regelt de nalatenschap?
De nalatenschap wordt afgewikkeld door de executeur als die in het testament is benoemd, en anders door de erfgenamen samen. Een executeur beheert de nalatenschap, maakt een boedelbeschrijving en is verantwoordelijk voor de aangifte erfbelasting. Is er geen executeur, dan moeten de erfgenamen gezamenlijk beslissen en handelen — wat bij meerdere erfgenamen tot vertraging of onenigheid kan leiden.
Zie je op tegen de afwikkeling, of ontbreekt een neutrale regelaar? Dan kun je een deskundige executeur inschakelen. Die neemt het regelwerk uit handen en zorgt dat de nalatenschap correct en zonder conflicten wordt afgewikkeld.
Veelgestelde vragen over regelen na een overlijden
Wat moet je als eerste doen als iemand overleden is?
Wat moet je allemaal regelen na een overlijden?
Is overlijden melden bij de bank verplicht?
Wat geeft de gemeente door bij een overlijden?
Hoelang duurt het afwikkelen van een nalatenschap?
Wie regelt de nalatenschap na een overlijden?
Heb ik een notaris nodig om een erfenis af te wikkelen?
Wanneer moet je erfbelasting betalen na een overlijden?
Kort samengevat
Na een overlijden hoeft niet alles tegelijk. Regel eerst de uitvaart en de aangifte, meld het overlijden bij de bank, en pak daarna stap voor stap de afwikkeling van de nalatenschap op: testament, erfgenamen, administratie, woning en belastingen. Voor de juridische stappen — een rekening deblokkeren, een woning verkopen — heb je meestal een verklaring van erfrecht nodig. Weet je niet zeker of dat voor jou geldt? Doe de gratis check, of regel je verklaring van erfrecht bij Thuisnotaris online vanaf € 395, met persoonlijke begeleiding en een vaste prijs.
