Een testament is bedoeld om rust en duidelijkheid te geven aan je nabestaanden. Zonder testament bepaalt de wet wie erft en onder welke voorwaarden. Dat kan prima passen, maar in veel situaties wil je juist afwijken van die standaard.
Snel overzicht: Waarom een testament?
Een testament laat je afwijken van het wettelijk erfrecht en geeft vooraf duidelijkheid over wie erft en hoe je nalatenschap wordt afgewikkeld.
- Zonder testament: de wet bepaalt wie erfgenaam is en in welke verdeling; dat sluit niet altijd aan op je gezinssituatie of wensen.
- Regie over erfgenamen: je kunt binnen de wettelijke grenzen zelf bepalen wie erft, zoals kleinkinderen, vrienden of een goed doel.
- Bescherming gezin/partner: je kunt afspraken vastleggen om je partner of gezin beter te beschermen, bijvoorbeeld in samengestelde gezinnen.
- Kinderen: je kunt voogdij en bewind regelen voor minderjarige kinderen, zodat uitvoering en beheer duidelijk zijn.
- Rechtsgeldigheid: een testament is alleen geldig als het als notariële akte wordt verleden en door jou bij de notaris wordt ondertekend.
In dit artikel lees je wanneer een testament zinvol is, wat je ermee kunt regelen en hoe je het rechtsgeldig vastlegt. Als je wilt dat jouw nalatenschap anders wordt verdeeld dan de wet standaard doet (of als je gezinssituatie complexer is), geeft een testament je nabestaanden duidelijkheid en voorkomt het discussies bij de afwikkeling.
Als je niets vastlegt, gelden de wettelijke regels en kun je belangrijke keuzes (zoals verdeling, voogdij/bewind of aanwijzen van een executeur) niet vooraf sturen. Wil je dit goed vastleggen, kijk dan hoe je een testament opstelt..
Wat is een testament?
Een testament is een notariële akte waarin je vastlegt wie je erfgenamen zijn en wat er met je nalatenschap gebeurt na je overlijden.
Dit kan gaan om geld, een woning, andere bezittingen en eventuele schulden.
Een testament is pas rechtsgeldig als je het bij de notaris ondertekent.
Je kunt het testament later altijd wijzigen zolang je wilsbekwaam bent.
Voor sommige persoonlijke spullen en uitvaartwensen kun je ook een codicil gebruiken.
Voor geld, een woning en het aanwijzen van erfgenamen is altijd een notarieel testament nodig.
Waarom een testament opstellen?
Je maakt een testament om zelf regie te houden over wat er gebeurt na je overlijden.
- Je wilt zelf bepalen wie erft, bijvoorbeeld ook kleinkinderen, vrienden of een goed doel
- Je wilt je partner of gezin beschermen met duidelijke afspraken
- Je hebt een samengestelde gezinssituatie
- Je wilt voogdij en bewind regelen voor minderjarige kinderen
- Je wilt erfbelasting of zorgkosten slimmer benaderen met passende clausules
Heb je geen testament, dan geldt het wettelijk erfrecht.
Dat is niet altijd afgestemd op jouw persoonlijke situatie of wensen.
Wat kun je regelen in een testament?
In een testament kun je onder andere vastleggen:
- wie je erfgenamen zijn en hoe de nalatenschap wordt verdeeld
- legaten, zoals een geldbedrag of specifiek bezit voor iemand
- voogdij en bewind voor kinderen
- een executeur die de afwikkeling regelt
- clausules om de erfenis te beschermen, zoals een privéclausule
Uitvaartwensen en sommige persoonlijke spullen kun je ook vastleggen in een codicil.
Voor geld en onroerend goed is een testament bij de notaris vereist.
Vergelijking: testament vs codicil
Per onderwerp zie je wat je met een testament kunt regelen en wat (meestal) alleen via een codicil kan. Bij twijfel: voor erfgenamen, geld en woning is een notarieel testament vereist.
Hoe maak je een testament rechtsgeldig?
Een testament is alleen rechtsgeldig als je het bij de notaris ondertekent.
Het proces ziet er meestal zo uit:
- Je brengt je situatie en wensen in kaart
- De notaris zet deze wensen om in een concepttestament
- Je bespreekt het concept en past dit waar nodig aan
- Je ondertekent het testament bij de notaris
Een testament kun je later altijd aanpassen zolang je wilsbekwaam bent.
Het nieuwe testament vervangt automatisch het oude.
Wat kost een testament?
De kosten van een testament verschillen per notaris en per situatie.
Sommige notarissen werken met uurtarieven, anderen met vaste prijzen.
Ook maakt het uit of je één testament nodig hebt of meerdere akten.
Bekijk wat een testament gemiddeld kost en welke routes er zijn
Testament regelen?
Wil je weten hoe het traject werkt, wat er bij de notaris gebeurt en welke opties er zijn?
