Een testament is bedoeld om rust en duidelijkheid te geven aan je nabestaanden. Zonder testament bepaalt de wet wie erft en onder welke voorwaarden. Dat kan prima passen, maar in veel situaties wil je juist afwijken van die standaard.
Snel overzicht: Waarom een testament?
Een testament laat je afwijken van het wettelijk erfrecht en geeft vooraf duidelijkheid over wie erft en hoe je nalatenschap wordt afgewikkeld.
- Zonder testament: de wet bepaalt wie erfgenaam is en in welke verdeling; dat sluit niet altijd aan op je gezinssituatie of wensen.
- Regie over erfgenamen: je kunt (binnen de wettelijke grenzen) zelf bepalen wie erft, zoals kleinkinderen, vrienden of een goed doel.
- Bescherming gezin/partner: je kunt afspraken vastleggen om je partner/gezin beter te beschermen, bijvoorbeeld in samengestelde gezinnen.
- Kinderen: je kunt voogdij en bewind regelen voor minderjarige kinderen, zodat uitvoering en beheer duidelijk zijn.
- Rechtsgeldigheid: een testament is alleen geldig als het als notariële akte wordt verleden en door jou bij de notaris wordt ondertekend.
Wat is een testament?
Een testament is een notariële akte waarin je vastlegt wie je erfgenamen zijn en wat er met je nalatenschap gebeurt na je overlijden. Het kan gaan om geld, een woning, andere bezittingen en eventuele schulden.
Een testament is pas rechtsgeldig als je het bij de notaris ondertekent. Zolang je wilsbekwaam bent, kun je het later wijzigen; het nieuwste testament vervangt het oude.
Voor bepaalde persoonlijke spullen en uitvaartwensen kun je soms een codicil gebruiken. Voor erfgenamen, geld en onroerend goed is een notarieel testament nodig.
Waarom een testament opstellen?
Je maakt een testament om vooraf duidelijkheid te geven over wat er na je overlijden moet gebeuren. Dat helpt je nabestaanden: zij hoeven minder te gissen naar jouw wensen en de afwikkeling verloopt meestal rustiger. Veel voorkomende redenen om een testament te maken:
- Je wilt zelf bepalen wie erft, bijvoorbeeld ook kleinkinderen, vrienden of een goed doel.
- Je wilt je partner of gezin beschermen met afspraken die passen bij jullie situatie.
- Je wilt voorkomen dat de wettelijke verdeling leidt tot onbedoelde uitkomsten of discussies.
- Je wilt voogdij en bewind regelen voor minderjarige kinderen.
- Je wilt de afwikkeling eenvoudiger maken door een executeur te benoemen of legaten op te nemen.
Zonder testament gelden de wettelijke regels. Dat kan prima zijn, maar het is niet “op maat” en je legt er geen extra voorwaarden of keuzes mee vast.
Twijfel je of een testament in jouw situatie echt nodig is? Bekijk wanneer een testament verstandig is.
Wat kun je regelen in een testament?
In een testament kun je keuzes vastleggen die de wet niet automatisch voor je doet. Denk aan:
- wie je erfgenamen zijn en hoe de nalatenschap wordt verdeeld;
- legaten, zoals een geldbedrag of specifiek bezit voor iemand;
- voogdij en bewind voor minderjarige kinderen;
- een executeur die de afwikkeling regelt;
- clausules om te beschermen of te sturen, zoals een privéclausule.
Uitvaartwensen en sommige persoonlijke spullen kun je soms ook in een codicil vastleggen. Voor geld en onroerend goed is een notariële akte vereist.
Vergelijking: testament vs codicil
Hoe maak je een testament rechtsgeldig?
Een testament is alleen rechtsgeldig als je het bij de notaris ondertekent.
Het proces ziet er meestal zo uit:
- Je brengt je situatie en wensen in kaart
- De notaris zet deze wensen om in een concepttestament
- Je bespreekt het concept en past dit waar nodig aan
- Je ondertekent het testament bij de notaris
Een testament kun je later altijd aanpassen zolang je wilsbekwaam bent.
Het nieuwe testament vervangt automatisch het oude.
Wat kost een testament?
De kosten verschillen per notaris en per situatie. Sommige notarissen werken met uurtarieven, anderen met vaste prijzen.
Ook maakt het uit of je één testament nodig hebt of meerdere akten.
Bekijk wat een testament gemiddeld kost en welke routes er zijn
Testament regelen?
Wil je weten hoe het traject werkt, wat er bij de notaris gebeurt en welke opties er zijn?
